Liệt sĩ Hà Văn Tô – Người lính Sông Lô ở Điện Biên Phủ và ký ức được người cháu Nông Văn Tinh tiếp nối

Người lính Sông Lô ở chiến trường Điện Biên Phủ

Có những tên người gắn với một địa danh đã trở thành biểu tượng của lịch sử dân tộc. Liệt sĩ Hà Văn Tô, sinh năm 1933, quê xã Yên Lập, Chiêm Hóa, Tuyên Quang, là một trường hợp như vậy.

Ông là chiến sĩ Trung đoàn 165 Sông Lô.

Năm 1954, ông hy sinh tại mặt trận Điện Biên Phủ.

Điện Biên Phủ hôm nay được nhắc đến như một chiến thắng lớn. Nhưng để tạo nên chiến thắng ấy là sự đóng góp và hy sinh của hàng vạn con người. Mỗi người đến từ một miền quê khác nhau, mang theo một câu chuyện khác nhau.

Hà Văn Tô đã rời Yên Lập khi tuổi đời còn rất trẻ.

Từ những bản làng của Tuyên Quang đến Điện Biên là một hành trình không ngắn, nhất là trong điều kiện của những năm 1950. Nhưng người chiến sĩ đã có mặt tại chiến trường vào đúng một trong những giai đoạn có ý nghĩa nhất của lịch sử đất nước.

Hồ sơ ghi nơi an táng ban đầu của ông là “báo tử mất tin”.

Cho đến nay, phần mộ liệt sĩ vẫn chưa được xác định.

Đó là một khoảng trống đã kéo dài hơn bảy thập kỷ.

Người đại diện thân nhân hiện nay là ông Nông Văn Tinh – cháu, cư trú tại thôn Yên Vinh, xã Yên Lập.

Khoảng cách giữa một người đã hy sinh năm 1954 và thế hệ cháu hôm nay cho thấy ký ức có thể đi qua nhiều thế hệ như thế nào.

Có thể người cháu không được nhìn thấy liệt sĩ Hà Văn Tô bằng mắt, không nghe được giọng nói hay biết rõ những thói quen đời thường của ông. Nhưng gia đình vẫn biết rằng trong dòng họ từng có một người đã tham gia Trung đoàn 165 Sông Lô, chiến đấu tại Điện Biên Phủ và không trở về.

Đó là một phần lịch sử không chỉ của đất nước mà còn của gia đình.

Mỗi khi nhắc đến Điện Biên Phủ, đối với gia đình Hà Văn Tô, đó không chỉ là một chiến trường trong sách sử. Đó còn là nơi một người thân đã nằm lại.

Bảy mươi năm đủ để nhiều cảnh vật thay đổi, đủ để vài thế hệ sinh ra. Nhưng nỗi mong tìm được nơi an nghỉ của một liệt sĩ vẫn có thể được truyền tiếp từ đời này sang đời khác.

Điện Biên Phủ là chiến thắng của dân tộc. Với gia đình Hà Văn Tô, đó còn là nơi một người con của Yên Lập đã gửi lại tuổi trẻ của mình. Phần mộ chưa tìm thấy, nhưng cái tên Hà Văn Tô vẫn còn được người cháu và quê hương gìn giữ.