Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên

Sau cuộc khai quật tại Công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM), lực lượng chức năng đã tìm thấy rất nhiều hài cốt liệt sĩ. Trong số đó có liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, người đã hy sinh trong trận chiến tại khu vực cầu Chữ Y vào mùa Xuân Mậu Thân năm 1968. Và cũng từ đây, một câu chuyện tình đau lòng đã được hé mở.

Người phụ nữ ấy tên Nguyễn Thị Lệ, nay đã ngoài 80 tuổi. Gần 60 năm trước, khi mới vừa bước vào tuổi 20, bà đã tham gia tiếp tế lương thực, chăm sóc thương bệnh binh và may vá quần áo cho bộ đội ở Tân Phước Tây, Long An. Chính ở nơi đó, bà đã gặp Huỳnh Văn Quên. Chàng lính trẻ mới 18 tuổi, kém bà hai tuổi.

Trong ký ức của bà, ông có nước da trắng, dáng vẻ thư sinh, nhưng ánh mắt luôn cương trực và đầy nhiệt huyết. Họ yêu nhau giữa những ngày đất nước còn khói lửa.

Khoảng năm 1967, đơn vị của ông nhận lệnh rời Long An, hành quân về Sài Gòn – Gia Định. Trước giờ lên đường, ông tìm gặp bà dưới bóng dừa. Không nhẫn cưới. Không hoa. Mà chỉ có một lời hẹn ước bằng câu nói chân chất người miền Nam: “Giờ em chịu tui không? Chịu thì đánh xong trận này, tui về, tui ra mắt ba má rồi cưới em.”

Bà Lệ chỉ lặng lẽ gật đầu. Rồi ông lên đường. Giữa chiến trường khốc liệt, ông vẫn tranh thủ viết thư cho người yêu. Nhưng ngặt nỗi bà Lệ khi ấy không biết chữ. Mỗi lần nhận được thư, bà phải cầm đi khắp nơi nhờ đồng đội đọc giúp. Bà vui vì biết ông vẫn còn sống nhưng cũng tủi thân, vì không thể tự tay viết lại cho ông dù chỉ một dòng hồi âm. Thế là bà bắt đầu học chữ. Bà kiên trì viết đi viết lại hàng nghìn lần chỉ một cái tên: QUÊN. Bởi tên ông là Quên, nhưng bà thì chưa bao giờ thôi khắc khoải trong nỗi nhớ.

Rồi sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968… Tin tức về ông bỗng bặt vô âm tín. Mỗi lần nghe tin có thương binh từ Sài Gòn trở về, bà lại chạy đi hỏi. Nhưng đáp lại chỉ là sự im lặng.

Những lá thư của ông được bà cất kỹ dưới đáy một chiếc rương gỗ nhỏ, và giữ gìn như những báu vật. Cho đến một lần mưa to làm dột mái nhà, nước ngấm vào rương khiến những trang giấy mục nát. Bà đã đánh mất kỷ vật quý giá nhất của ông mất rồi.

Đến năm 1977, gia đình ông nhận được giấy báo tử. Ngày hy sinh đúng. Đơn vị đúng. Chỉ có duy nhất một điều sai…Tên trên giấy ghi là Huỳnh Văn Quyên.

Bà không tin. Bởi chính bà là người đã từng tập viết cái tên ấy hàng nghìn lần. Bà biết…Người mình yêu tên là Quên, không phải Quyên. Và chỉ vì một chữ sai ấy…Bà vẫn nuôi hy vọng rằng biết đâu ông vẫn còn sống…

Sau này, một mình bà tìm đến gia đình ông, xin được làm con dâu để thay ông chăm sóc cha mẹ. Cảm động trước tấm lòng ấy, mẹ liệt sĩ đã nhận bà làm con dâu. Rồi trao cho bà Lệ một đôi bông tai ngọc và một chiếc nhẫn vàng. Bà lặng lẽ đeo chiếc nhẫn vào ngón áp út… Rồi sống trọn cả cuộc đời như một người con dâu của gia đình họ Huỳnh. Suốt gần nửa thế kỷ, mỗi dịp giỗ chạp hay lễ Tết, bà đều lo toan hương khói, làm tròn bổn phận.

Năm tháng cứ lặng lẽ trôi, mái tóc bà từ xanh thành bạc. Còn người lính năm nào…vẫn mãi mãi là chàng trai tuổi đôi mươi. Cho đến ngày 6 tháng 7 năm nay, bà nhận được tin tìm thấy di vật của ông. Bà Lệ lặng người hai mắt đỏ hoe…

Gần 60 năm chờ đợi. Gần 60 năm mang chiếc nhẫn trên tay. Cuối cùng… Ông cũng đã trở về. Một cuộc tình vượt qua chiến tranh. Vượt qua thời gian. Vượt qua cả ranh giới giữa sự sống và cái ch.ết. Và cũng trở thành nguồn động lực cho Chiến dịch 500 ngày đêm quy tập hài cốt liệt sĩ.