LIỆT SĨ LÊ BÌNH – NGƯỜI TRƯỞNG QUỐC GIA TỰ VỆ CUỘC CẦN THƠ, BIỂU TƯỢNG BẤT KHUẤT CỦA NHỮNG NGÀY ĐẦU NAM BỘ KHÁNG CHIẾN
Liệt sĩ Lê Bình (1924–1945) là một trong những cán bộ tiêu biểu của lực lượng Quốc gia Tự vệ Cuộc Cần Thơ trong những ngày đầu Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sinh năm 1924 tại Hà Tĩnh, ông sớm tham gia hoạt động cách mạng và được giao trọng trách Trưởng Quốc gia Tự vệ Cuộc tỉnh Cần Thơ, tổ chức tiền thân của lực lượng Công an Cần Thơ ngày nay. Dù thời gian hoạt động tại Cần Thơ chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn, Lê Bình đã để lại dấu ấn đặc biệt bằng tinh thần gan dạ, quyết đoán và sự hy sinh anh dũng trong trận tập kích Sở chỉ huy hành quân của quân Pháp tại thị trấn Cái Răng ngày 12 tháng 11 năm 1945.
Lê Bình sinh ra tại Hà Tĩnh trong những năm đất nước còn nằm dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến. Lớn lên trong hoàn cảnh xã hội đầy biến động, ông sớm có ý thức về vận mệnh của đất nước và tham gia hoạt động cách mạng. Những năm tháng hoạt động trước Cách mạng Tháng Tám đã giúp ông tích lũy kinh nghiệm tổ chức, xây dựng cơ sở và hoạt động bí mật.
Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, tình hình đất nước nhanh chóng chuyển sang một giai đoạn vô cùng khó khăn. Chính quyền cách mạng vừa được thành lập phải đối mặt với nhiều thế lực chống phá, trong khi thực dân Pháp từng bước quay trở lại xâm lược Nam Bộ. Ngày 23 tháng 9 năm 1945, quân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc kháng chiến của nhân dân Nam Bộ.
Trong bối cảnh ấy, lực lượng bảo vệ chính quyền cách mạng ở các địa phương được nhanh chóng tổ chức và củng cố. Tại Cần Thơ, lực lượng Quốc gia Tự vệ Cuộc được xây dựng để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chính quyền, giữ gìn an ninh trật tự, chống lại các hoạt động phá hoại và phối hợp chiến đấu với các lực lượng vũ trang cách mạng.
Tháng 9 năm 1945, Lê Bình được cử giữ chức Trưởng Quốc gia Tự vệ Cuộc Cần Thơ. Khi ấy, ông mới khoảng 21 tuổi nhưng đã được giao trọng trách rất lớn. Lực lượng cách mạng còn non trẻ, phương tiện và vũ khí thiếu thốn, trong khi đối phương có ưu thế về trang bị và tổ chức. Người chỉ huy phải vừa xây dựng lực lượng, vừa bảo vệ cơ sở cách mạng, vừa trực tiếp đối mặt với những nguy hiểm từ quân địch.
Trên cương vị người đứng đầu Quốc gia Tự vệ Cuộc Cần Thơ, Lê Bình đã cùng đồng đội tổ chức hoạt động bảo vệ chính quyền cách mạng và phối hợp với các lực lượng kháng chiến trên địa bàn. Ông đặc biệt chú trọng đến việc nắm tình hình, xây dựng cơ sở và tìm cách đánh vào những vị trí quan trọng của đối phương.
Trong những tháng đầu kháng chiến, lực lượng cách mạng tại Cần Thơ đứng trước yêu cầu phải tạo được những trận đánh có sức cổ vũ tinh thần nhân dân. Đánh vào các vị trí của quân Pháp không chỉ nhằm gây thiệt hại về quân sự mà còn khẳng định rằng lực lượng cách mạng vẫn làm chủ được địa bàn, có khả năng tổ chức những trận đánh ngay trong vùng địch kiểm soát.
Một trong những chiến công nổi bật nhất gắn với tên tuổi Lê Bình là trận tập kích Sở chỉ huy hành quân của quân Pháp tại thị trấn Cái Răng vào sáng ngày 12 tháng 11 năm 1945.
Đây là một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Mục tiêu nằm trong khu vực do quân Pháp kiểm soát, được bảo vệ nghiêm ngặt. Nếu tổ chức tấn công theo cách thông thường, lực lượng cách mạng có thể gặp bất lợi lớn. Vì vậy, Lê Bình cùng đồng đội đã lựa chọn phương thức “hóa trang kỳ tập”, tức cải trang thành những người dân đi lại, mua bán để bí mật tiếp cận mục tiêu rồi bất ngờ nổ súng tấn công.
Đây là cách đánh thể hiện rõ sự mưu trí của lực lượng cách mạng trong điều kiện vũ khí và quân số còn hạn chế. Thay vì đối đầu trực diện với một lực lượng mạnh hơn, các chiến sĩ tìm cách tạo yếu tố bất ngờ, thâm nhập sâu vào khu vực mục tiêu và tung đòn tấn công quyết định.
Đội cảm tử tham gia trận đánh gồm Lê Bình, Bùi Quang Trinh, Cao Minh Lộc, Lê Nhựt Tảo và Trần Chiên. Đây đều là những chiến sĩ được lựa chọn cho một nhiệm vụ mà ngay từ đầu đã xác định mức độ nguy hiểm đặc biệt cao.
Sáng ngày 12 tháng 11 năm 1945, các chiến sĩ trong đội cảm tử hóa trang, bí mật tiếp cận khu vực Sở chỉ huy hành quân của quân Pháp tại Cái Răng. Khi thời cơ đến, đội bất ngờ tấn công. Trận đánh diễn ra quyết liệt, tạo nên một đòn đánh bất ngờ vào lực lượng Pháp.
Trong trận chiến ấy, Lê Bình và các đồng đội đã chiến đấu với tinh thần quyết tử. Đối mặt với lực lượng đối phương được trang bị tốt hơn, những chiến sĩ cảm tử vẫn kiên cường chiến đấu đến cùng. Lê Bình đã trực tiếp chỉ huy và tham gia trận đánh, thể hiện rõ bản lĩnh của người đứng đầu lực lượng Quốc gia Tự vệ Cuộc Cần Thơ.
Trận tập kích Cái Răng đã trở thành một chiến công có ý nghĩa lớn đối với lực lượng cách mạng tại Cần Thơ trong những ngày đầu kháng chiến. Nó chứng minh khả năng tổ chức chiến đấu, tinh thần mưu trí và ý chí không khuất phục của lực lượng cách mạng trước quân xâm lược.
Lê Bình và các đồng đội đã anh dũng hy sinh tại trận địa. Ông hy sinh khi mới 21 tuổi, chỉ một thời gian ngắn sau khi được giao trọng trách Trưởng Quốc gia Tự vệ Cuộc Cần Thơ. Cuộc đời người cán bộ trẻ vì thế kết thúc quá sớm, nhưng sự hy sinh ấy đã trở thành biểu tượng về tinh thần sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập, tự do của đất nước.
Điều đặc biệt xúc động trong câu chuyện về Lê Bình là ông không chỉ là người chỉ huy đứng phía sau mà trực tiếp tham gia vào nhiệm vụ cảm tử. Trong thời điểm cam go nhất, người lãnh đạo đã cùng chiến sĩ của mình bước vào trận chiến. Chính hành động ấy thể hiện phẩm chất của một người cán bộ cách mạng: nói đi đôi với làm, sẵn sàng chịu hiểm nguy cùng đồng đội và đặt nhiệm vụ của cách mạng lên trên sự an toàn của bản thân.
Trận đánh Cái Răng cũng trở thành một trong những dấu mốc đáng nhớ của lực lượng Công an Cần Thơ trong quá trình hình thành và chiến đấu bảo vệ chính quyền cách mạng. Lê Bình được xem là một trong những cán bộ đặt nền móng cho truyền thống chiến đấu của lực lượng Công an Cần Thơ trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến.
Tên tuổi của ông vì vậy không chỉ được nhắc đến như một người chỉ huy đã hy sinh mà còn được xem như biểu tượng của tinh thần “vì nước quên thân, vì dân phục vụ” trong buổi đầu xây dựng lực lượng bảo vệ chính quyền cách mạng.
Sau khi hy sinh, Lê Bình và các đồng đội trong đội cảm tử trở thành những tấm gương được cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Cần Thơ nhắc nhớ. Những câu chuyện về trận đánh Cái Răng được lưu truyền qua nhiều thế hệ, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và tinh thần đấu tranh bất khuất của nhân dân miền Tây Nam Bộ.
Tên Lê Bình ngày nay được đặt cho một phường và nhiều tuyến đường tại Cần Thơ. Những địa danh ấy là sự tri ân đối với người chiến sĩ đã hy sinh trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến. Mỗi lần tên ông được nhắc đến cũng là một lần lịch sử được nhắc lại, để thế hệ sau hiểu rằng những ngày bình yên hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh của biết bao người.
Cuộc đời Lê Bình tuy chỉ kéo dài 21 năm nhưng đã trải qua những bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc. Từ một thanh niên Hà Tĩnh sớm tham gia cách mạng, ông trở thành cán bộ lãnh đạo lực lượng Quốc gia Tự vệ Cuộc tại Cần Thơ và cuối cùng hy sinh trong một trận đánh cảm tử chống quân Pháp.
Nếu tuổi trẻ của nhiều người gắn với những ước mơ riêng, thì tuổi trẻ của Lê Bình lại gắn với vận mệnh đất nước. Ông đã lựa chọn con đường đầy gian nguy ngay trong những ngày đầu nền độc lập còn non trẻ. Sự lựa chọn ấy đòi hỏi lòng can đảm, niềm tin và tinh thần hy sinh lớn lao.
Hình ảnh Lê Bình trong trận đánh Cái Răng vì thế mang một ý nghĩa đặc biệt. Đó là hình ảnh người cán bộ trẻ trực tiếp dẫn đầu đội cảm tử, dùng sự mưu trí để tiếp cận mục tiêu và dùng lòng dũng cảm để chiến đấu đến phút cuối cùng. Ông đã biến tuổi thanh xuân ngắn ngủi của mình thành một phần của lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc.
Nhìn lại chặng đường hoạt động của Lê Bình, có thể thấy những đóng góp của ông không chỉ nằm ở một trận đánh. Trước khi hy sinh, ông đã góp phần xây dựng lực lượng Quốc gia Tự vệ Cuộc Cần Thơ trong giai đoạn vô cùng khó khăn. Ông cùng đồng đội đặt những viên gạch đầu tiên cho truyền thống chiến đấu và bảo vệ nhân dân của lực lượng Công an Cần Thơ sau này.
Liệt sĩ Lê Bình là biểu tượng của lòng trung thành với Tổ quốc, tinh thần mưu trí trong chiến đấu và ý chí quyết tử trước quân xâm lược. Ông đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tên tuổi vẫn được lưu giữ qua các địa danh, qua truyền thống của lực lượng Công an Cần Thơ và qua ký ức của nhân dân.
Hơn tám thập niên đã trôi qua kể từ trận đánh Cái Răng năm 1945, nhưng hình ảnh người Trưởng Quốc gia Tự vệ Cuộc Cần Thơ cùng đội cảm tử năm xưa vẫn mang giá trị lịch sử sâu sắc. Đó là câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã đặt vận mệnh dân tộc lên trên cuộc sống riêng, sẵn sàng chiến đấu và hy sinh trong những ngày đầu bảo vệ nền độc lập vừa giành được.
