Liệt sĩ Nguyễn Hữu Ân,Người con ra đi không hẹn ngày về

NGƯỜI CON RA ĐI KHÔNG HẸN NGÀY VỀ

Một cái tên lặng lẽ trong mạch nguồn lớn

Trong dòng chảy lịch sử vẻ vang của Trường THPT Cẩm Bình, có

những cái tên không cần phô trương mà vẫn lặng lẽ toả sáng như một

mạch nguồn bền bỉ. Liệt sĩ Nguyễn Hữu Ân là một cái tên như thế.

Nguyễn Hữu Ân là người con của xã Cẩm Thành, huyện Cẩm

Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh - một vùng quê giàu truyền thống cách mạng,

nơi mỗi mái nhà đều in dấu những năm tháng gian lao của dân tộc.

Sinh năm 1958, lớn lên trong những ngày đất nước còn chia cắt,

tuổi thơ và niên thiếu của Nguyễn Hữu Ân gắn liền tiếng bom vọng

về từ xa, cùng những câu chuyện hy sinh được kể lại trong bữa cơm

gia đình, và với ý thức rất sớm rằng: làm người trước hết phải biết

sống vì Tổ quốc.

Dưới mái trường Cẩm Bình, ngôi trường còn non trẻ của những

năm đầu thành lập, Nguyễn Hữu Ân đã trưởng thành cả về tri thức

lẫn nhân cách. Không ồn ào, không nổi bật theo cách thường thấy,

Nguyễn Hữu Ân để lại dấu ấn bởi sự điềm đạm, bền bỉ và ý chí tự lập;

những phẩm chất sau này theo anh suốt chặng đường binh nghiệp.

Gia đình, nơi nuôi dưỡng lòng yêu nước

Nguyễn Hữu Ân là người con thứ ba trong gia đình có tám anh

chị em, con của ông Nguyễn Hữu Liên - Phó Chủ tịch xã Cẩm Thành,

một đảng viên mẫu mực với 60 năm tuổi Đảng và bà Phan Thị Lương,

người mẹ tần tảo, lặng lẽ làm hậu phương cho cả gia đình.

Tinh thần yêu nước trong gia đình Nguyễn Hữu Ân không phải

là những khẩu hiệu lớn lao, mà là nếp sống thường ngày: sự nghiêm

cẩn của người cha trong từng quyết định, sự nhẫn nại của người mẹ

trong từng bữa ăn, và sự sẵn sàng dấn thân của các con khi Tổ quốc

gọi tên. Trong tám người con, bốn người lên đường nhập ngũ; chị gái

Nguyễn Thị Liên và anh trai Nguyễn Thành Huệ đều là thương binh,

em trai Nguyễn Hữu Thành tham gia bảo vệ biên giới phía Bắc.

Chính môi trường gia đình ấy đã hun đúc trong Nguyễn Hữu

Ân một lý tưởng sống giản dị mà bền chặt: Sống cho xứng đáng với

truyền thống của gia đình, của quê hương.

Từ mái trường Cẩm Bình đến quân ngũ

Là học sinh khoá 2 của Trường Cấp 3 Cẩm Bình, Nguyễn Hữu

Ân cùng thầy cô và bạn bè trải qua những năm tháng vô cùng thiếu

thốn nhưng giàu khát vọng. Khi việc học còn dang dở, trước tiếng

gọi thiêng liêng của non sông, ngày 13/11/1977, anh cùng người

bạn thân là Phan Đăng Tương (liệt sĩ) và nhiều bạn bè đồng trang

lứa đã gác lại bút nghiên, tình nguyện lên đường nhập ngũ.

Nguyễn Hữu Ân được biên chế vào lực lượng đặc công, huấn

luyện tại Hương Sơn, sau đó về đơn vị ở Khe Sanh (Quảng Trị) -

vùng đất từng là “chảo lửa” của chiến tranh, trước khi hành quân

vào chiến trường miền Nam. Từ người học trò hiền lành của mái

trường Cẩm Bình, Nguyễn Hữu Ân bước vào đời lính với sự kiên

cường âm thầm, lặng lẽ rèn mình trong gian khổ.

Khi tình riêng nhường chỗ cho lý tưởng

Trong cuộc đời binh nghiệp ngắn ngủi mà dữ dội ấy, có một

khoảnh khắc lắng sâu, day dứt và ám ảnh hơn cả: chuyến thăm con

của người cha già tại Khe Sanh.

Giữa mảnh đất miền Trung nắng gió, nơi thao trường phủ đầy

cát bụi và mồ hôi, người cha - một cán bộ lãnh đạo xã, một đảng

viên suốt đời tận tuỵ đã vượt đường xa vào thăm con. Ông mang

theo hơi ấm của quê nhà, mang theo nỗi nhớ thương của người mẹ,

của anh em trong gia đình, và cả một mong ước rất đỗi đời thường:

được nhìn con trai mình thêm một lần trước ngày ra trận.

Trước mắt ông lúc ấy là người con vừa hoàn thành lớp cảm

tình Đảng, chín chắn hơn, rắn rỏi hơn sau những tháng ngày quân

ngũ. Trong lòng người cha hẳn đã từng có giây phút muốn xin đơn

vị cho con về thăm nhà, chỉ một lần thôi, trước khi bước vào chiến

trường khốc liệt. Nhưng rồi, đứng trước con, ông đã nén lại tất cả

tình riêng.

Không có những lời níu kéo. Không có nước mắt trước mặt con.

Thay vào đó là bản lĩnh của một người cộng sản: ông động viên

con ở lại đơn vị, tiếp tục phấn đấu, giữ vững tay súng, vững vàng lý

tưởng để sớm được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Cuộc chia tay

ấy không chỉ là chia tay cha - con, mà là sự trao truyền lý tưởng giữa

hai thế hệ, nơi tình phụ tử lặng lẽ lùi về phía sau để nhường chỗ cho

nghĩa lớn với non sông.

Có lẽ, chính từ giây phút ấy, Nguyễn Hữu Ân đã mang theo hình

bóng người cha như một điểm tựa tinh thần, để rồi vững vàng bước

qua những chặng đường trinh sát đầy hiểm nguy cho đến hơi thở

cuối cùng.

Ngã xuống nơi đất khách

Ngày 20/1/1979, trong cái nắng gắt của vùng biên viễn, Nguyễn

Hữu Ân cùng tổ trinh sát gồm 4 - 5 đồng chí tạm dừng chân nghỉ

ngơi sau những giờ luồn rừng căng thẳng. Bữa cơm trưa đạm bạc

của người lính còn chưa kịp trọn vẹn thì quân Pôn Pốt bí mật bao

vây, bất ngờ nổ súng phục kích.

Giữa vòng vây hiểm nguy, người chiến sĩ đặc công, cựu học sinh

Cẩm Bình đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, ngã xuống ngay trên

tay súng. Anh hy sinh khi lý tưởng được kết nạp Đảng vẫn còn cháy

bỏng, khi lời hứa trở về thăm người cha già vẫn chưa kịp thực hiện.

Không kèn trống tiễn đưa. Không một lần ngoái lại quê nhà. Chỉ

có đất rừng xa lạ đón lấy anh trong khoảnh khắc sinh tử, để lại nỗi

tiếc thương vô hạn cho đồng đội và một khoảng trống không gì bù

đắp nổi trong lòng gia đình.

Nỗi đau lặng thầm của người cha

Khi giấy báo tử gửi về, người cha đã nén chặt nỗi đau, giấu kín

một mình suốt thời gian dài trước khi gia đình hay tin. Đó là cách

ông chịu đựng - lặng lẽ, kiên cường - như chính con đường cách

mạng ông đã chọn suốt đời mình.

Nỗi đau ấy không ồn ào, nhưng âm ỉ, day dứt, kéo dài theo năm

tháng, nhất là khi hài cốt người con vẫn còn nằm lại nơi đất khách.

Hành trình trở về

Sau ngày hy sinh, linh cữu Liệt sĩ Nguyễn Hữu Ân nằm lại Hà

Tiên, rồi được chuyển về Cần Thơ, cách quê hương Hà Tĩnh hàng

ngàn cây số. Hơn mười năm trời, gia đình mang theo nỗi đau chưa

trọn vẹn, bởi người con vẫn chưa được trở về nằm trong lòng đất mẹ.

Đến năm 1990, với sự hỗ trợ tận tình của chính quyền hai tỉnh

Hà Tĩnh và Cần Thơ cùng quyết tâm của gia đình, chuyến đi vào

phương Nam được thực hiện. Trong điều kiện kinh tế còn nhiều khó

khăn của những năm hậu chiến, hành trình ấy là một thử thách lớn,

cả về vật chất lẫn tinh thần.

Khoảnh khắc đón anh trở về quê hương không chỉ là sự đoàn

viên trong âm - dương cách biệt, mà còn là lời an ủi sau cùng dành

cho người chiến sĩ đã trọn đời phụng sự Tổ quốc.

Mười một năm kể từ ngày hy sinh, và 13 năm rời xa mái trường

Cẩm Bình, hài cốt anh đã được an táng tại quê hương trong vòng

tay của gia đình, làng xóm, thầy cô, bạn bè và các thế hệ học sinh...

Cuộc đời Liệt sĩ Nguyễn Hữu Ân không dài, nhưng trọn vẹn.

Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp sống cho riêng mình,

nhưng đã sống đủ đầy cho Tổ quốc. Sự hy sinh của anh không chỉ

nằm ở khoảnh khắc ngã xuống nơi chiến trường, mà còn ở cả hành

trình âm thầm phía sau: những năm tháng rèn luyện, cuộc chia tay

không nước mắt với người cha và mười ba năm chờ đợi để được trở

về đất mẹ.

Có những con người để lại một tấm gương sống. Và chính những

tấm gương lặng lẽ ấy đã làm nên chiều sâu bền vững của lịch sử, để

các thế hệ hôm nay và mai sau soi vào mà sống cho xứng đáng hơn

với hoà bình đang có.