Liệt sĩ Nguyễn Thái Bình: Tiếng thét phản chiến ngay trong lòng nước Mỹ (1948 - 1972)
Cuộc kháng chiến của Việt Nam còn được chi viện bởi những "chiến binh" chiến đấu bằng trí tuệ và ngòi bút ngay tại trung tâm đầu não của kẻ thù. Nguyễn Thái Bình (quê ở Cần Giuộc, Long An) là một du học sinh xuất sắc, người đã vứt bỏ tương lai cá nhân để lên án cuộc chiến tranh phi nghĩa của đế quốc Mỹ.
Năm 1968, nhờ thành tích học tập vượt trội, Nguyễn Thái Bình được Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) cấp học bổng toàn phần sang Mỹ theo học ngành Nông nghiệp và Quản trị thực phẩm. Chính quyền Sài Gòn kỳ vọng anh sẽ trở thành một chuyên gia đắc lực cho chúng. Tuy nhiên, khi sang Mỹ, chứng kiến phong trào phản chiến của sinh viên quốc tế, lương tri của người thanh niên yêu nước đã thức tỉnh. Anh đã công khai viết báo, diễn thuyết và xâm nhập vào lãnh sự quán Nam Việt Nam tại New York để rải truyền đơn chống chiến tranh. Sự kiện đỉnh điểm là anh đã viết thư ngỏ gửi Tổng thống Mỹ Richard Nixon, đanh thép lên án tội ác của quân đội Mỹ tại Việt Nam.
Tức giận trước hành động của Nguyễn Thái Bình, Mỹ quyết định tước học bổng và trục xuất anh về nước giao cho chính quyền Sài Gòn xử lý. Ngày 2 tháng 7 năm 1972, trên chuyến bay bị trục xuất từ Mỹ về Tân Sơn Nhất, để thực hiện một tiếng vang phản chiến cuối cùng, Nguyễn Thái Bình đã tìm cách khống chế máy bay, yêu cầu phi công đổi hướng bay ra Hà Nội hòng vạch trần tội ác của Mỹ trước dư luận quốc tế. Tuy nhiên, khi máy bay vừa hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất để tiếp nhiên liệu, anh đã bị một nhân viên tình báo Mỹ bắn chết và bị ném xác ra khỏi đường băng. Cuộc đời và cái chết bi tráng của chàng sinh viên 24 tuổi Nguyễn Thái Bình đã giáng một đòn mạnh mẽ vào chế độ Sài Gòn, khơi dậy làn sóng biểu tình mạnh mẽ của thanh niên đô thị và sinh viên Việt Nam ở nước ngoài.
