Liệt sĩ Nguyễn Thị Châu: Nữ cán bộ kiên trung đất Bình Thuận và sự hy sinh bi tráng tại chợ Phú Long
Nguyễn Thị Châu là một nữ cán bộ dũng cảm, hoạt động tích cực trong công tác địch vận tại Tân Thành, Bình Thuận (nay thuộc Lâm Đồng). Mang thai nhưng bà vẫn không quản hiểm nguy, kiên cường làm nhiệm vụ. Bị địch bắt và tra khảo dã man, bà quyết không hé môi. Bọn giặc Pháp đã hèn hạ xử bắn, mổ bụng và mổ lấy thai nhi của bà tại chợ Phú Long vào tháng 7 năm 1948, để lại niềm thương xót và căm phẫn tột cùng cho nhân dân.
Phụ nữ Việt Nam anh hùng, có truyền thống tám chữ vàng: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang". Trong đấu tranh Cách mạng, phụ nữ đã góp một phần lực lượng quan trọng trong nhiều lãnh vực công tác. Phụ nữ đã cống hiến xương máu và lập được nhiều thành tích đáng được tuyên dương, đáng được trân trọng, kính nể. Nhiều nữ cán bộ dũng cảm đã từng đưa những người lính ngụy trở về với kháng chiến, vận động đào ngũ ra xây dựng cơ sở nội tuyến trong lòng địch, lập được những chiến công thầm lặng.
Bà Nguyễn Thị Châu công tác địch vận ở xã Tân Thành (tỉnh Bình Thuận, nay sáp nhập vào Lâm Đồng), bà đã chiến thắng với mọi cực hình của giặc dù bị bắt, chúng biết bà làm công tác địch vận. Biết bà đang mang thai, nhưng bọn thực dân Pháp vẫn đưa bà ra xử bắn tại chợ Phú Long. Tội ác của giặc Pháp không kể vào đâu cho hết, hôm ấy vào trung tuần tháng 7 năm 1948.
Dù thương tiếc đứa con đầu lòng sắp chào đời, nhưng bà không nao núng, ngẩng cao đầu nhìn đồng bào thân yêu, nhìn quê hương lần cuối. Sau loạt đạn đê hèn của bọn thực dân, nhìn cái thai đang cựa lên, lũ đao phủ man rợ phải khiếp đảm, kính phục người phụ nữ kiên trung, người cán bộ Việt Minh anh hùng.
Bà Nguyễn Thị Châu hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, hy sinh cả cuộc đời mình cho Tổ quốc, hy sinh tình yêu và để lại đau xót cho người chồng đang chiến đấu ở tuyến trước. Và đặc biệt, bà đã hy sinh đứa con đầu lòng, kết quả của mối tình đầu với người Vệ Quốc Quân đang trực tiếp chiến đấu ở trung đoàn 82, thuộc Sư đoàn 812, bộ đội chủ lực của tỉnh đội Bình Thuận.
Bà Nguyễn Thị Châu đã hy sinh cho độc lập tự do của Tổ quốc. Thương mến và kính nể bà Nguyễn Thị Châu, nhân dân chợ Phú Long ghi sâu mối căm thù này và sẵn sàng đóng góp sức người, sức của cho công cuộc đấu tranh giải phóng để khôi phục lòng mong mỏi của người đã chết - chết cho một ước mơ cao đẹp, chết cho hạnh phúc trường tồn. Phụ nữ Việt Nam anh hùng của dân tộc Việt Nam anh hùng. Bà Nguyễn Thị Châu sẽ được người đời sau ghi nhớ mãi.
