LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ HÀI

Tôi gặp Bà Nguyễn Thị Hài trong những ngày đầu phong trào còn hết sức non trẻ. Dù là phụ nữ, nhưng bà Hài lại đảm nhận công việc bảo vệ Tỉnh ủy – một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm. Bà sinh năm 1929, quê ở Đông Thành, dáng người nhỏ nhắn, nhưng ý chí thì không hề nhỏ chút nào. Lần đầu gặp, tôi đã thấy ở bà sự nhanh nhẹn và ánh mắt rất cảnh giác, như thể lúc nào cũng sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy.

Công việc của bà chủ yếu là dẫn đường, cảnh giới, bảo vệ nơi ăn ở và làm việc của cán bộ Tỉnh ủy. Những năm 1946–1947, địch lùng sục rất gắt gao. Bà Hài thường phải cải trang thành người đi chợ, gánh lúa, hái rau để nắm tình hình. Bà từng nói với tôi: “Muốn bảo vệ được mấy anh, thì mình phải coi cái chết nhẹ hơn nhiệm vụ.” Câu nói ấy khiến tôi nhớ mãi.

Có nhiều đêm, bà thức trắng để canh gác, chỉ cần nghe tiếng động lạ là lập tức báo hiệu. Nhờ sự cẩn trọng của bà, nhiều lần cán bộ kịp thời rút lui trước khi địch ập đến. Ngày bà hy sinh năm 1947, trong một lần làm nhiệm vụ bảo vệ, bà bị địch phát hiện và bắn. Bà ngã xuống, nhưng sự hy sinh ấy đã giữ an toàn cho Tỉnh ủy. Với tôi, bà là biểu tượng của sự gan dạ và hy sinh thầm lặng.