LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ THUẬN - CÔ GÁI MƯỜI TÁM TUỔI TRÊN TRẬN ĐỊA LAM HẠ
ăm 1965, khi không quân Mỹ mở rộng đánh phá miền Bắc, Lam Hạ trở thành một trong những trọng điểm ác liệt của tỉnh Hà Nam. Nơi đây có cầu đường bộ, cầu đường sắt qua sông Châu, ga Phủ Lý và Quốc lộ 1A – những tuyến giao thông quan trọng vận chuyển người và hàng hóa chi viện cho miền Nam.
Tháng 8 năm ấy, Đại đội Dân quân phòng không Lam Hạ được thành lập. Trong đội hình đại đội có một trung đội gồm 24 nữ dân quân quê ở các thôn Đình Tràng, Hòa Lạc và Đường Ấm. Nguyễn Thị Thuận, khi ấy mới mười bảy tuổi, đã đứng vào hàng ngũ ấy. Chị cùng đồng đội được huấn luyện các vị trí pháo thủ, chuẩn bị thay thế bộ đội pháo cao xạ khi cần thiết; đồng thời làm nhiệm vụ tiếp đạn, cứu thương và củng cố trận địa.
Ngày 1 tháng 10 năm 1966, máy bay Mỹ liên tục đánh phá Lam Hạ. Bom đạn trút xuống các trận địa phòng không, cướp đi sinh mạng của sáu nữ dân quân. Nỗi đau chưa kịp nguôi thì ngày 9 tháng 10, máy bay địch lại kéo đến. Nguyễn Thị Thuận và những người còn lại tiếp tục bám trận địa, bởi phía sau họ là cầu, ga, đường sắt và biết bao đoàn quân đang chờ được tiếp sức.
Trong trận đánh dữ dội ấy, chị Thuận trúng nhiều mảnh bom. Một chân của chị gần như đứt lìa. Khi được đồng đội đưa ra khỏi trận địa, chị vẫn còn tỉnh. Nhìn thấy mẹ đau đớn, người con gái mười tám tuổi không than khóc mà lại cố gắng an ủi mẹ. Theo lời kể của ông Nguyễn Văn Phước – em trai chị – Thuận nói rằng nếu phải mất một chân, không thể đi lại như trước, chị sẽ xin cha cho mình làm công việc bán hàng tại hợp tác xã.
Lời nói giản dị ấy cho thấy Thuận vẫn mong được sống, được lao động và tiếp tục có ích cho quê hương. Nhưng vết thương quá nặng, chị đã không qua khỏi. Nguyễn Thị Thuận hy sinh khi vừa tròn mười tám tuổi.
Khi chị mất, hồ sơ chuẩn bị kết nạp Đảng đã được hoàn tất gần xong. Chỉ còn hai tháng nữa, Thuận sẽ được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Ước nguyện ấy mãi mãi dừng lại giữa tuổi thanh xuân.
Nguyễn Thị Thuận trở thành một trong mười “bông hoa thép” của Lam Hạ. Năm 2010, Đại đội Dân quân phòng không Lam Hạ được phong tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Riêng liệt sĩ Nguyễn Thị Thuận được truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba. Câu chuyện về chị được người em trai Nguyễn Văn Phước và nhân dân Lam Hạ gìn giữ như ký ức về một thế hệ tuổi còn rất trẻ nhưng đã dám đứng trên trận địa, lấy sự sống của mình bảo vệ những con đường ra tiền tuyến.



