Liệt sĩ Nguyễn Văn Đồng và đôi bông tai kỷ vật

Liệt sĩ Nguyễn Văn Đồng sinh năm 1944 tại xã Nghĩa Tiến, thị xã Thái Hòa, tỉnh Nghệ An. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go nhất, chàng trai trẻ Nguyễn Văn Đồng nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, lên đường nhập ngũ và chuẩn bị chi viện cho chiến trường miền Nam (khi đó gọi là đi B, thuộc diện hồ sơ B72).

Trước ngày hành quân ra trận, ông và người vợ trẻ của mình – bà Trương Thị Sung – chỉ kịp có với nhau những ngày tháng vợ chồng ngắn ngủi. Hành trang người lính mang đi là lòng quyết tâm giải phóng đất nước, còn thứ duy nhất ông gửi lại hậu phương là tình yêu sâu đậm dành cho vợ.

Với mong muốn có một món quà làm sính lễ và kỷ vật cho người vợ hiền ở quê nhà, trước khi vượt Trường Sơn, chiến sĩ Nguyễn Văn Đồng đã gửi lại một đôi bông tai bằng vàng vào Kho lưu trữ kỷ vật của Ủy ban Thống nhất Chính phủ. Ông cẩn thận gói ghém, kèm theo dòng nhắn gửi đầy hy vọng: Hẹn ngày chiến thắng trở về sẽ tự tay đeo lên đôi tai của người vợ thương yêu.

Thế nhưng, chiến tranh tàn khốc đã không cho lời hẹn ước ấy trở thành hiện thực. Vào ngày 26 tháng 4 năm 1968, trong một trận chiến ác liệt tại mặt trận Thừa Thiên - Huế, người chiến sĩ trẻ Nguyễn Văn Đồng đã anh dũng hy sinh khi mới vừa 24 tuổi, khi ước mơ hòa bình và ngày trở về vẫn còn dang dở.

Ở quê nhà, bà Trương Thị Sung nhận được giấy báo tử. Nỗi đau mất mát quá lớn đổ ập xuống vai người vợ trẻ. Thế nhưng, bằng ý chí kiên cường của người phụ nữ hậu phương, bà nén đau thương, một mình vừa tham gia lao động sản xuất, vừa thờ phụng chồng và nuôi dạy con khôn lớn. Suốt hơn nửa thế kỷ đằng đẵng, bà Sung ở vậy nuôi con, giữ trọn lòng thủy chung son sắt với người chồng liệt sĩ, dù trong tay bà ngày ấy không có đến một món kỷ vật nào của ông ngoài tấm bằng Tổ quốc ghi công.

Hàng chục năm trôi qua, đôi bông tai vàng vẫn nằm lặng im trong hòm lưu trữ của Nhà nước, lấm lem bụi thời gian nhưng vẹn nguyên giá trị của một chứng nhân lịch sử.

Mãi đến gần 50 năm sau, thông qua chiến dịch tìm kiếm và trao trả kỷ vật cho các cán bộ đi B của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, danh tính của liệt sĩ Nguyễn Văn Đồng mới được đối chiếu chính xác với thân nhân tại Nghệ An.

Trong chương trình cầu truyền hình tri ân mang tên “Dáng đứng Việt Nam”, đôi bông tai vàng năm xưa đã được trân trọng trao lại tận tay bà Trương Thị Sung. Khi đón nhận kỷ vật từ tay các cán bộ, người vợ tóc đã bạc trắng, đôi bàn tay run rẩy ôm chặt lấy đôi bông tai vào lòng, nước mắt nghẹn ngào lăn dài trên những nếp nhăn thời gian.

Nửa thế kỷ chờ đợi, dù người chồng thân yêu không thể bằng xương bằng thịt trở về đeo bông tai cho bà như lời hứa, nhưng linh hồn ông và tình yêu của ông đã trở về, vẹn nguyên và lấp lánh như sắc vàng của đôi bông tai kỷ vật. Câu chuyện của họ đã lấy đi nước mắt của hàng triệu khán giả, trở thành một minh chứng bất tử cho thấy: Chiến tranh có thể hủy diệt sự sống, nhưng không bao giờ hủy diệt được tình yêu và sự thủy chung của con người Việt Nam.