LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN LẬP

Năm 1956, khi Nguyễn Văn Lập mới tròn 3 tháng tuổi, mẹ ruột là bà Vũ Thị Chén lâm bệnh nặng rồi qua đời. Trước hoàn cảnh éo le ấy, bà Nguyễn Thị Ngưỡng, vợ ông Nguyễn Đình Giậc – người cùng thôn – khi đó cũng vừa mất đứa con sơ sinh, đã ngỏ ý xin nhận Lập về nuôi. Sau khi được sự đồng thuận của ông Nguyễn Văn Cừu (cha ruột của Lập) cùng hai bên gia đình, trước sự chứng kiến của họ tộc và làng xóm, vợ chồng ông bà Giậc – Ngưỡng đã đón Lập về làm con nuôi.

Sau kháng chiến chống thực dân Pháp, đời sống người dân xã Phan Tây Hồ còn vô cùng khó khăn, đói nghèo bủa vây. Gia đình ông bà Giậc – Ngưỡng cũng không ngoại lệ. Thế nhưng, trong gian khó ấy, Lập vẫn lớn lên trong tình yêu thương vô bờ của cha mẹ nuôi. Ngoài bầu sữa của mẹ Ngưỡng, cha nuôi còn lặn lội bắt cua, tôm, tép, cá đồng… gỡ thịt, chế biến thành cháo, bột để nuôi con. Từng bát cháo, từng miếng ăn đều thấm đẫm nghĩa tình, nuôi dưỡng Lập trưởng thành bằng cả tấm lòng của cha mẹ nuôi.

Sau khi bà Chén mất, ông Nguyễn Văn Cừu tái hôn với bà Bùi Thị Thái, quê cùng xã, là vợ liệt sĩ Vũ Văn Đồng, người đã hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sau đó, ông đưa gia đình xuống Cẩm Phả (Quảng Ninh) sinh sống và làm việc tại mỏ than Đèo Nai.

Biến cố tiếp tục ập đến. Năm 1959, cha nuôi Nguyễn Đình Giậc qua đời vì bạo bệnh. Lập sống cùng mẹ nuôi đến năm 1970 thì bà Nguyễn Thị Ngưỡng cũng từ trần. Khi ấy, Lập mới 14 tuổi. Bà Bùi Thị Thái đã đón Lập về nuôi dưỡng tại xã Cẩm Bình (nay là phường Cẩm Bình, TP Cẩm Phả). Dù là mẹ kế, bà yêu thương, chăm sóc, dạy dỗ Lập chu đáo, cho ăn học như con ruột.

Năm 1974, sau khi học xong phổ thông, Nguyễn Văn Lập xung phong nhập ngũ. Do thuộc diện ưu tiên – gia đình đã có 5 người phục vụ trong quân đội, gồm:

2 anh trai ruột,

1 anh trai là con riêng của mẹ kế,

1 anh trai là con nuôi của ông Cừu,

1 em trai là con chung của ông Cừu và bà Thái (nhập ngũ khi mới 17 tuổi),

chính quyền xã Cẩm Bình dự định giữ Lập lại để cử đi đào tạo ngành công an. Tuy nhiên, trước quyết tâm lên đường bảo vệ Tổ quốc của anh, chính quyền địa phương đã chấp thuận nguyện vọng.

Tháng 5-1974, Nguyễn Văn Lập chính thức nhập ngũ. Kết thúc huấn luyện chiến sĩ mới, anh được phong quân hàm Binh nhất và cùng đơn vị hành quân vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Đông Nam Bộ. Anh được biên chế vào Đại đội 7, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 2, Sư đoàn 9, Quân đoàn 4.

Ngày 28-3-1975, trong trận tiến công tiêu diệt Chi khu quân sự Chơn Thành (nay thuộc tỉnh Bình Phước), Nguyễn Văn Lập đã anh dũng hy sinh. Đồng đội kể lại rằng, trong trận đánh ác liệt ấy, anh đã xung phong đánh chặn hỏa lực địch, tạo điều kiện cho đơn vị tiến lên làm chủ trận địa.

Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình nhận được Giấy báo tử của liệt sĩ Nguyễn Văn Lập. Cuối năm 1976, chính quyền địa phương tổ chức lễ truy điệu và trao Bằng “Tổ quốc ghi công” số 515/TTg, do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký ngày 11-11-1976.

Năm 1979, mẹ kế Bùi Thị Thái qua đời. Đến năm 1989, cha ruột Nguyễn Văn Cừu cũng từ trần. Trước lúc mất, cả hai đều chung một di nguyện: đưa hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Lập từ miền Nam về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ thị xã Cẩm Phải đến tháng 6-2018, di nguyện ấy mới được thực hiện.

Nguồn: Sự kiện nhân chứng - Quân đội nhân dân