Liệt Sĩ Nguyễn Văn Thạc
Liệt sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ
"Bất kì một vinh quang nào cũng cần phải trả giá bằng mọi thứ. Và khó khăn gian khổ càng nhiều, thử thách càng nhiều, sự vinh quang đó càng trở nên rực rỡ. Chúng ta đừng đi tìm những chân lý sâu xa đơn thuần qua những áng văn và những bài thơ, bài toán. Ngày 30/4/1975 Thạc sẽ trả lời cho Như Anh biết: Hạnh phúc là gì?...". Đây là một câu nói giản dị nhưng đầy sâu sắc, gợi mở về một ngày mai tươi sáng. Đó không chỉ là niềm tin mà còn như một lời tiên tri của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc, được anh gửi gắm qua bức thư gửi cho người bạn gái nơi hậu phương, thể hiện khát vọng hòa bình và hạnh phúc gắn liền với độc lập, thống nhất của dân tộc.
Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc (1949–1972) là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ thanh niên trí thức Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ, người đã sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực sáng bởi lý tưởng, trách nhiệm và tình yêu Tổ quốc sâu sắc. Anh sinh ra và lớn lên tại Hà Nội trong một gia đình trí thức, từ nhỏ đã nổi tiếng là người thông minh, ham học và giàu suy tư. Năm 1967, Nguyễn Văn Thạc thi đỗ và trở thành sinh viên Khoa Toán, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội một trong những môi trường học thuật danh giá bậc nhất miền Bắc lúc bấy giờ. Trước mắt anh là con đường học vấn rộng mở, tương lai hứa hẹn với khoa học và tri thức. Thế nhưng, trong bối cảnh đất nước chìm trong bom đạn chiến tranh, tiếng gọi của Tổ quốc đã thôi thúc chàng sinh viên trẻ gác lại ước mơ riêng để lên đường nhập ngũ.
"Không ngờ rằng mình đã đến đây, không ngờ rằng trên vai mình là quân hàm đỏ, chẳng ngờ rằng trên mũ mình là một ngôi sao xanh" Những dòng viết chân thành của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc đã ghi lại khoảnh khắc chuyển mình từ một chàng sinh viên trí thức sang người lính cách mạng. Sau sáu tháng huấn luyện, tháng 4 năm 1972, anh tình nguyện khoác áo lính, trở thành chiến sĩ của Quân đội nhân dân Việt Nam, hành quân vào chiến trường miền Nam. Trong những tháng ngày ở thao trường và mặt trận, anh không chỉ là một người lính dũng cảm, nghiêm túc trong rèn luyện, mà còn là một con người giàu nội tâm, luôn trăn trở về ý nghĩa của sự sống, cái chết, hạnh phúc và trách nhiệm của tuổi trẻ. Những suy nghĩ ấy được ông ghi lại trong nhật ký và những bức thư gửi về cho gia đình, bạn bè, đặc biệt là người bạn gái nơi hậu phương. Sau này, những trang viết đó được tập hợp và xuất bản với nhan đề "Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi" là một tác phẩm có sức lay động lớn đối với nhiều thế hệ bạn đọc Việt Nam.
"Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi" Không chỉ là nhật ký của một người lính trẻ, mà còn là bản tuyên ngôn về lý tưởng sống đẹp trong văn học kháng chiến. Ở đó, ta bắt gặp một tâm hồn vừa rực lửa lý tưởng, vừa run rẩy trước nỗi nhớ nhà, khát vọng yêu thương và nỗi cô đơn giữa rừng già bom đạn.
Điều làm nên giá trị đặc biệt trong cuộc đời và "sự nghiệp tinh thần" của Nguyễn Văn Thạc không nằm ở những chiến công vang dội, mà ở chính cách anh sống và suy nghĩ. Trong nhật ký, người đọc bắt gặp hình ảnh một chàng trai rất đỗi đời thường: Biết yêu, biết nhớ, biết lo sợ, biết khát khao hạnh phúc, nhưng trên tất cả là một lý tưởng sống cao đẹp và sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.
Năm 1972, trong chiến dịch ác liệt tại mặt trận Quảng Trị, Nguyễn Văn Thạc đã anh dũng hy sinh trong lúc cứu đồng đội bị thương, khi ấy anh mới 23 tuổi. Sự ra đi của anh để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, bạn bè và những người chưa từng quen biết nhưng đã tìm thấy chính mình trong từng trang nhật ký. Cuộc đời Nguyễn Văn Thạc tuy ngắn ngủi, song lại mang ý nghĩa lớn lao, trở thành biểu tượng đẹp đẽ về lý tưởng sống, tinh thần yêu nước và trách nhiệm của thanh niên Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh. Tên tuổi anh gắn liền với "tuổi hai mươi" sự bất tử của một tuổi trẻ đã sống trọn vẹn cho Tổ quốc, cho nhân dân và cho ngày mai của đất nước. Anh đã sống hết mình vì lý tưởng cao đẹp, và để lại những chiến công tinh thần vượt thời gian, không bom đạn nào xóa được.
