LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN TRỖI: BẢN ANH HÙNG CA BẤT DIỆT
Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940, trong một gia đình nghèo hiếu học tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Thân phụ là ông Nguyễn Văn Ân và thân mẫu là bà Nguyễn Thị Biền.
Tuổi thơ của Nguyễn Văn Trỗi gắn liền với những ngày tháng gian khổ dưới ách đô hộ của thực dân. Sớm chứng kiến cảnh quê hương bị giày xéo, lòng yêu nước và ý chí căm thù giặc đã nhen nhóm trong tâm hồn người thanh niên xứ Quảng ngay từ khi còn nhỏ.
Năm 1954, sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, Nguyễn Văn Trỗi vào Sài Gòn sinh sống. Tại đây, anh làm đủ nghề để mưu sinh và cuối cùng trở thành thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán. Với bản tính thông minh, cần cù, anh không chỉ giỏi chuyên môn mà còn luôn tích cực tham gia các phong trào công nhân tại thành phố.
Năm 1963, nối tiếp truyền thống cách mạng của quê hương, Nguyễn Văn Trỗi chính thức tham gia tổ chức biệt động thuộc đơn vị biệt động 65, cánh Trung tâm thành phố Sài Gòn – Gia Định. Trong quá trình hoạt động, anh luôn xung phong nhận những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm nhất, thể hiện bản lĩnh của một chiến sĩ cách mạng kiên trung.
Tháng 5/1964, được tin phái đoàn quân sự cao cấp Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi đã tự nguyện nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý để tiêu diệt phái đoàn này. Tuy nhiên, khi công việc chuẩn bị gần hoàn tất, anh không may bị địch phát hiện và bắt giữ vào đêm 9/5/1964.
Trong suốt những ngày bị giam cầm, dù chịu nhiều đòn tra tấn dã man “chết đi sống lại”, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết, không một lời khai báo, một lòng bảo vệ tổ chức và đồng đội. Để cứu anh, các chiến sĩ du kích quân Giải phóng Venezuela (đơn vị FALN) đã bắt cóc Đại tá Mỹ Michael Smolen để đòi đổi lấy tự do cho anh, nhưng phía Mỹ đã tráo trở lật lọng.
Ngày 15 tháng 10 năm 1964, quân địch đưa anh ra pháp trường tại khám chí Hòa. Trước họng súng quân thù, người thanh niên 24 tuổi ấy không hề nao núng, anh từ chối bịt mắt và hô vang những lời đanh thép: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Việt Nam muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!”. Anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng bào cả nước.
Sự hy sinh anh dũng của anh đã trở thành ngọn đuốc rực sáng, cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của quân và dân ta. Năm 1964, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Thành đồng hạng Nhất.
Sinh ra trong nghèo khó, ra đi khi vừa mới lập gia đình được vỏn vẹn mười ngày, Nguyễn Văn Trỗi đã gác lại hạnh phúc riêng tư vì đại nghĩa dân tộc. Hình ảnh người thợ điện trẻ tuổi hiên ngang trên pháp trường đã trở thành biểu tượng bất tử của thế hệ thanh niên Việt Nam: sống rực rỡ và chết huy hoàng vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
