Liệt sĩ Nông Tiến Đạt – Người A trưởng đã đi xa và người cháu Nông Thị Hải nối dài ký ức
Khi người cháu trở thành người giữ ký ức
Liệt sĩ Nông Tiến Đạt, sinh năm 1945, quê xã Yên Lập, Chiêm Hóa, Tuyên Quang. Ông là Thượng sĩ, A trưởng, đơn vị Bn.
Ngày 7 tháng 5 năm 1970, ông hy sinh.
Hồ sơ hiện nay không ghi rõ nơi hy sinh và nơi an táng ban đầu. Phần mộ của liệt sĩ cũng chưa được xác định.
Vì thế, câu chuyện về ông được giữ lại chủ yếu qua tên tuổi, cấp bậc, ngày hy sinh và những người thân trong gia đình.
Người đại diện thân nhân hiện nay là bà Nông Thị Hải – cháu, đang sinh sống tại thôn Nà Lụng, xã Yên Lập.
Ở mỗi gia đình có liệt sĩ, việc gìn giữ ký ức thường trải qua một hành trình dài.
Ban đầu là cha mẹ nhớ con. Sau đó là anh chị em nhớ nhau. Rồi khi những người cùng thế hệ dần qua đời, con cháu trở thành những người tiếp nhận câu chuyện.
Nông Thị Hải thuộc về lớp người tiếp nối ấy.
Có thể người cháu không được trực tiếp chứng kiến ngày liệt sĩ Nông Tiến Đạt lên đường. Không được nghe ông kể về những ngày quân ngũ. Nhưng qua gia đình, bà vẫn biết mình có một người thân đã từng là Thượng sĩ, A trưởng và đã hy sinh trong chiến tranh.
Đó chính là giá trị của ký ức được truyền lại.
Lịch sử của một đất nước được viết bằng những sự kiện lớn. Nhưng lịch sử của một gia đình lại được tạo nên bởi từng con người.
Một người rời quê. Một người không trở về. Rồi nhiều năm sau, thế hệ sau vẫn đặt tên người ấy trong gia phả, vẫn thắp hương và nhắc lại trong những dịp tưởng nhớ.
Phần mộ chưa xác định khiến câu chuyện của Nông Tiến Đạt còn một khoảng trống. Nhưng khoảng trống ấy không đồng nghĩa với sự lãng quên.
Trái lại, chính việc thân nhân tiếp tục tìm kiếm và gìn giữ hồ sơ cho thấy người đã khuất vẫn có một vị trí rất rõ ràng trong gia đình.
Ngày 7 tháng 5 năm 1970 đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Người lính năm ấy không còn trở về, nhưng quê hương của ông vẫn ở đó.
Khi một người cháu hôm nay tiếp tục gìn giữ tên tuổi của liệt sĩ Nông Tiến Đạt, ký ức đã vượt qua ranh giới của một đời người. Đó là cách thế hệ sau trả lời với quá khứ rằng: người đã hy sinh vẫn được nhớ, vẫn thuộc về gia đình và quê hương này.
