LIỆT SĨ PHẠM LUẬN – NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG BÁM TRỤ ĐẾN HƠI THỞ CUỐI CÙNG Ở ĐỒNG XUÂN
Tác giả: Nguyễn Thị Trà My
Phạm Luận(1909–1947) là một tiểu đội trưởng của lực lượng chiến đấu bảo vệ Hà Nội trong những ngày đầu của Toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tên tuổi ông gắn với trận chiến đấu tại khu chợ Đồng Xuân ngày 14/2/1947, một trong những trận đánh ác liệt cuối cùng của Trung đoàn Thủ đô trong Liên khu I.
Ngay từ những ngày đầu kháng chiến, Phạm Luận cùng đồng đội đã chiến đấu bảo vệ từng tuyến phố của Hà Nội. Tại vị trí 31 Hàng Đậu, khẩu trung liên do tiểu đội của ông và người em rể là Hoàng Xuân Phương phụ trách đã nhiều lần ngăn chặn bước tiến của quân Pháp. Khi xe tăng và bộ binh đối phương tiến vào khu vực Hàng Đậu, các chiến sĩ đã nổ súng đánh trả, gây nhiều tổn thất cho đối phương.
Đầu năm 1947, quân Pháp mở cuộc tiến công lớn vào khu Đồng Xuân nhằm tiêu diệt lực lượng Trung đoàn Thủ đô. Sáng 14/2/1947, cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng quyết liệt. Máy bay và pháo binh đối phương liên tục oanh tạc các trận địa của ta.
Tại khu vực số 2 Đồng Xuân, Tiểu đội trưởng Phạm Luận trực tiếp chỉ huy khẩu trung liên chống trả quân Pháp. Khi đối phương tiến công từ nhiều hướng, ông vẫn kiên cường bám giữ trận địa, cùng đồng đội đánh bật nhiều đợt tiến công.
Sau khi lực lượng đối phương tổ chức đợt tấn công mới, Phạm Luận tiếp tục chiến đấu tại vị trí của mình. Ông hy sinh bên khẩu súng đã hết đạn, cùng với 15 cán bộ, chiến sĩ khác của khu Đồng Xuân.
Sự hy sinh của Phạm Luận diễn ra trong một trận chiến mà các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô phải chiến đấu với tinh thần quyết tử để bảo vệ từng con phố. Đồng đội nhớ về ông không chỉ là một người chỉ huy dũng cảm mà còn là người khiêm nhường, yêu thương và luôn nghĩ đến đồng đội.
Điều đặc biệt trong câu chuyện về Phạm Luận là 69 năm sau ngày ông hy sinh, gia đình mới tìm được hài cốt của ông tại khu vực gần chùa Huyền Thiên. Hài cốt sau đó được đưa về quê hương Cự Khê, Thanh Oai, Hà Nội để an nghỉ.
Một người lính đã nằm lại giữa lòng Hà Nội trong những ngày chiến đấu gian khổ, nhưng sau gần bảy thập kỷ, đồng đội và gia đình vẫn không ngừng tìm kiếm. Câu chuyện ấy không chỉ nhắc nhớ về sự hy sinh của Phạm Luận mà còn thể hiện tình đồng đội và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của các thế hệ sau.
Phạm Luận là một trong những người chiến đấu bảo vệ Hà Nội trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến. Hình ảnh ông bám trụ bên khẩu súng cho đến khi hy sinh trở thành một câu chuyện đáng trân trọng trong lịch sử chiến đấu của quân dân Thủ đô.
