Liệt sĩ Phan Văn Luận

Mùa khô năm 1968, vùng đồng bằng sông Cửu Long đỏ rực màu phượng nở. Những con kênh quanh xã Bình Ninh lặng lẽ chảy qua những ruộng lúa còn thơm mùi phù sa.

Phan Văn Luận khi ấy là một đội trưởng du kích trẻ. Mới ngoài hai mươi tuổi, anh đã quen với những đêm hành quân dưới ánh trăng mờ, quen với tiếng xuồng chèo khua nhẹ trong những con rạch nhỏ và cả tiếng trực thăng gầm rú trên bầu trời quê hương.

Người dân trong xóm gọi anh là Luận "gan lì". Nhưng những người đồng đội hiểu rằng phía sau vẻ cứng rắn ấy là một người con rất mực thương mẹ.

Mỗi lần về căn cứ gần quê, việc đầu tiên anh làm là ghé thăm nhà. Mẹ anh thường để dành cho con trai ít khoai luộc, vài trái dừa non. Bà không hỏi chuyện chiến trường. Anh cũng không kể.

Hai mẹ con chỉ ngồi nhìn nhau.

Trong thời chiến, còn được nhìn thấy nhau đã là hạnh phúc.

Tháng tư năm ấy, chiến sự ở vùng Tam Bình trở nên ác liệt. Địch liên tục mở các cuộc càn quét nhằm phá cơ sở cách mạng.

Một đêm, đơn vị nhận nhiệm vụ bảo vệ đường rút lui cho lực lượng chủ lực. Phan Văn Luận được giao chỉ huy một tổ chiến đấu án ngữ bên bờ kênh.

Trăng non mỏng như lưỡi liềm.

Nước kênh đen đặc.

Mọi người nằm im trong những bụi dừa nước chờ đợi.

Rạng sáng, tiếng động cơ từ xa vọng lại. Từng tốp lính tiến vào khu vực. Khi trận đánh nổ ra, đạn sáng xé rách màn đêm.

Lực lượng ta ít hơn rất nhiều.

Luận liên tục di chuyển giữa các vị trí. Anh động viên đồng đội giữ vững trận địa, đồng thời chỉ huy từng tổ rút lui đúng kế hoạch.

Khi phần lớn đơn vị đã vượt qua con kênh an toàn, anh vẫn ở lại cùng vài chiến sĩ cuối cùng.

Một đồng đội trẻ bị thương nặng.

Không ai muốn bỏ lại anh ấy.

Luận lao tới giữa làn đạn, kéo người chiến sĩ xuống mép nước. Đúng lúc ấy, một loạt đạn quét ngang.

Người đội trưởng khựng lại.

Máu nhuộm đỏ chiếc khăn rằn trên cổ.

Nhưng bàn tay anh vẫn cố đẩy người đồng đội xuống xuồng.

"Đi đi... còn nhiều việc phải làm..."

Đó là những lời cuối cùng.

Ngày 21 tháng 4 năm 1968, Phan Văn Luận anh dũng hy sinh.

Tin báo về quê giữa một buổi chiều mưa.

Mẹ anh lặng người trước hiên nhà. Bà không khóc thành tiếng. Chỉ ôm chặt chiếc khăn rằn cũ của con trai và ngồi rất lâu nhìn về phía dòng sông.

Năm tháng trôi qua.

Chiến tranh kết thúc.

Đất nước thống nhất.

Những đứa trẻ ngày nào lớn lên trong hòa bình. Những cánh đồng Tam Bình lại xanh màu lúa mới.

Tên của Phan Văn Luận được khắc vào bia tưởng niệm cùng đồng đội. Tổ quốc ghi công sự hy sinh của anh bằng tấm bằng trang trọng còn lưu giữ đến hôm nay.

Nhưng phần thưởng lớn nhất không nằm trên giấy.

Đó là những mùa lúa yên bình trên quê hương.

Là tiếng trẻ em cắp sách đến trường.

Là cuộc sống mà những người như Phan Văn Luận đã gửi lại tuổi xuân và cả sinh mệnh của mình để gìn giữ.

Và mỗi khi tháng tư trở về, giữa gió đồng và hương lúa mới, câu chuyện về người đội trưởng trẻ năm nào vẫn được nhắc lại như một ngọn lửa không bao giờ tắt trong ký ức quê hương.