LIỆT SĨ TRẦN THỊ BẮC - NGUYÊN MẪU NỮ DU KÍCH TRONG BÀI THƠ "NÚI ĐÔI" CỦA TÁC GIẢ VŨ CAO

Trần Thị Bắcsinh năm 1932 tại thôn Xuân Dục Đoài, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Tuổi thơ của bà gắn liền với những mất mát khi cha bị bắt đi tù, chú ruột hy sinh khi tham gia quân giải phóng. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc tinh thần cách mạng, khiến bà sớm tham gia hoạt động, trở thành nữ du kích kiên cường của quê hương.

Năm 17 tuổi, Trần Thị Bắc đã là cán bộ phụ nữ xã, sau đó xung phong vào đội du kích. Với đôi quang thúng trên vai, bà vừa buôn bán để che mắt địch, vừa bí mật chuyển tài liệu, tin tức cho quân cách mạng. Người dân trong vùng gọi bà là “cô Bắc xinh đẹp”, nhưng ít ai biết rằng đằng sau dáng vẻ dịu dàng ấy là một chiến sĩ mưu trí, dũng cảm.

Trong những năm tháng hoạt động cách mạng, nữ du kích Trần Thị Bắc gặp bộ đội Trịnh Khanh - người cùng quê Sóc Sơn. Giữa bom đạn, tình yêu của họ nảy nở giản dị nhưng sâu sắc, và hai người hẹn ước sẽ cưới nhau sau trận thắng ở Bắc Hồng. Cuối năm 1953, được sự đồng ý của chính trị viên Nguyễn Viết Bát, họ tổ chức lễ cưới trong vùng tự do Hồng Kỳ với sự giúp đỡ của mẹ Trần Thị Bắc trong hoàn cảnh thiếu thốn vật chất nhưng tràn ngập tình người.

Thế nhưng hạnh phúc ngắn ngủi: ngày 16/3/1954, khi dẫn đường cho đoàn cán bộ qua Núi Đôi, Trần Thị Bắc rơi vào ổ phục kích và anh dũng hy sinh để đồng đội rút lui an toàn. Chỉ ba tháng sau ngày cưới, ông Khanh nhận tin vợ mất cùng những kỷ vật gửi lại. Một đoạn thơ đầy cảm xúc được trích từ bài thơ “Núi Đôi” của Vũ Cao:

“Mới đến đầu ao tin sét đánh

Giặc giết em rồi dưới gốc thông

Giữa đêm bộ đội vây Đồn Thứa

Em sống trung thành, chết thủy chung”

Sự hy sinh ở tuổi 22 của bà để lại nỗi đau thương cho gia đình, đồng đội, nhưng đồng thời khắc ghi hình ảnh bất tử của người phụ nữ nói chung và thanh niên Việt Nam nói riêng: vừa kiên cường chiến đấu, vừa giàu tình yêu và khát vọng.