Liệt sĩ Vũ Xuân – Bản tình ca dang dở viết bằng máu nơi Thành Cổ

Trong những trang sử kiêu hùng của "mùa hè đỏ lửa" năm 1972 tại Thành cổ Quảng Trị – nơi mỗi tấc đất đều thấm đẫm máu xương của các chiến sĩ – câu chuyện về liệt sĩ Vũ Xuân hiện lên như một bản tình ca dang dở nhưng đầy kiêu hãnh của thế hệ trí thức trẻ xếp bút nghiên lên đường ra trận.

Vũ Xuân sinh ra và lớn lên tại Nam Định, là một học sinh chuyên toán xuất sắc với tương lai vô cùng rộng mở. Thế nhưng, khi Tổ quốc cần, anh đã gác lại giấc mơ giảng đường đại học, tạm biệt người mẹ già và người bạn gái thanh mai trúc ngựa để khoác lên mình màu áo lính. Anh được đưa thẳng vào chiến trường Quảng Trị – nơi cuộc chiến giành giật từng mét đất đang diễn ra tàn khốc nhất dưới làn mưa bom B-52 của Mỹ.

Vũ Xuân không chỉ là một chiến sĩ quả cảm trên trận địa mà anh còn là một tâm hồn nghệ sĩ lãng mạn. Trong chiếc ba lô sờn rách của anh, bên cạnh những quả lựu đạn và băng đạn dự phòng, luôn có một cuốn sổ nhỏ bìa da – nơi anh ghi lại những dòng nhật ký đầy xúc động. Đó là những khoảng lặng hiếm hoi giữa hai trận đánh, dưới ánh đèn dầu hỏa tù mù trong căn hầm chữ A ngột ngạt, khi mùi thuốc súng vẫn còn nồng nặc trên quần áo.

Trong cuốn nhật ký tìm thấy sau ngày anh hy sinh, có những dòng chữ được viết bằng nét bút nắn nót nhưng chứa đựng một lý tưởng sống phi thường:

"Nếu ngày mai súng nổ, con tim này có thể ngừng đập, nhưng xin ngón tay tôi hãy còn giữ chặt cò súng để viên đạn cuối cùng vẫn bay về phía quân thù... Đời người ai cũng chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng sống hoài, sống phí. Tôi đi chiến đấu không phải vì thích máu lửa, mà vì tôi yêu màu xanh của đồng ruộng quê hương, yêu nụ cười của người tôi thương. Để họ được sống trong hòa bình, sự hy sinh của tôi có sá gì..."

Ngày 25 tháng 7 năm 1972, đơn vị của Vũ Xuân nhận lệnh phải đánh chiếm một chốt chặn quan trọng của địch ngay sát nách Thành cổ. Quân địch xả súng điên cuồng từ các lô cốt kiên cố, nhiều đồng đội của anh đã ngã xuống trên bãi cỏ trống. Thấy đại đội bị chặn đứng, Vũ Xuân đã chủ động xin nhận nhiệm vụ ôm bộc phá lên mở đường. Anh ôm khối bộc phá nặng trịch, dùng kỹ thuật bò áp sát, rướn người qua những loạt đạn cày xới mặt đất.

Một viên đạn bắn trúng vai anh, nhưng Vũ Xuân không dừng lại. Anh nghiến răng chịu đau, dùng một tay còn lại kéo lê khối bộc phá áp sát vào chân lô cốt địch. Khi tiếng nổ rung chuyển trời đất vang lên, cửa mở đã thông, đồng đội ào lên chiếm lĩnh trận địa. Nhưng Vũ Xuân đã ngã xuống. Anh hy sinh ở tuổi 21, độ tuổi đẹp nhất của đời người, mang theo mối tình đầu trong sáng chưa một lần chung đôi và những ước mơ khoa học còn dang dở. Sự hy sinh của Vũ Xuân là đại diện tiêu biểu cho hàng vạn sinh viên, trí thức Hà Nội và miền Bắc lúc bấy giờ: Họ hiến dâng sự sống riêng tư bé nhỏ của mình để đổi lấy sự hồi sinh vĩ đại và trường tồn cho toàn dân tộc.