Liệt sỹ Bành Văn Còn (Nguyễn An Đông)

Nguyễn An Đông sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước sâu sắc. Gia đình ông có đến mười lăm anh chị em, lớn lên trong môi trường giàu tinh thần dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với đất nước. Đặc biệt, ngôi nhà của gia đình ông từng là một “địa chỉ đỏ” – nơi nuôi giấu và bảo vệ những người bộ đội chìm hoạt động bí mật giữa lòng đô thị. Chính môi trường ấy đã sớm hun đúc trong ông lòng yêu nước, tinh thần cách mạng và ý chí dấn thân vì độc lập, tự do của dân tộc. Khi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh ác liệt, Nguyễn An Đông đã giác ngộ cách mạng và trực tiếp tham gia hai cuộc kháng chiến lớn của dân tộc: kháng chiến chống thực dân Pháp và kháng chiến chống đế quốc Mỹ.

Trong quá trình hoạt động, ông từng bị địch bắt và giam giữ tại Khám Chí Hòa - một trong những nhà tù khét tiếng thời bấy giờ. Những ngày tháng trong tù không làm ông khuất phục, trái lại càng tôi luyện thêm ý chí và tinh thần cách mạng. Ngay trong chốn lao tù, ông cùng những người đồng đội đã sáng tác và đối đáp với nhau những bài thơ đầy cảm xúc, thể hiện tinh thần lạc quan, niềm tin vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng.

Tuy nhiên, con đường cách mạng của Nguyễn An Đông cũng đầy gian nan và bi kịch. Khi hoạt động tình báo của ông bị lộ, tổ chức đã chuẩn bị đưa ông ra miền Bắc để tránh sự truy lùng gắt gao của chính quyền Mỹ – ngụy. Nhưng chưa kịp thực hiện kế hoạch ấy, thì bi kịch đã xảy ra. Vào ngày 6 tháng 8 năm 1968, khi ông đang di chuyển bằng xe máy trên đường phố Sài Gòn, hai thanh niên áp sát và nổ súng ám sát ông bằng súng giảm thanh. Sau đó, kẻ địch tạo dựng hiện trường giả nhằm che giấu tội ác, khiến nhiều người lầm tưởng rằng ông gặp tai nạn giao thông. Ban đầu, ông được an táng tại Nghĩa trang cũ trên đường 30/4 (nay là khu vực cây xăng). Sau này, khi gia đình và đồng đội tiến hành cải táng, phát hiện thi hài ông vẫn còn nguyên vẹn, sự thật về cái chết của ông mới được làm sáng tỏ: ông đã bị sát hại một cách có chủ đích vì hoạt động cách mạng. Sau đó, hài cốt của ông được đưa về an táng trang trọng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Cần Thơ – nơi ghi danh những người con ưu tú đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.