"Liệu chính quyền các ông có tồn tại đến 20 năm không?" trước tòa án Sài Gòn

Võ Thị Thắng sinh ngày 10 tháng 1 năm 1945 tại xã Tân Bửu, huyện Bến Lức, tỉnh Long An. Khi mới 11 tuổi, bà đã tham gia đưa thư liên lạc cho cách mạng. Lớn lên, bà tham gia phong trào đấu tranh xuống đường của thanh niên, sinh viên, học sinh Sài Gòn - Gia Định, gây dựng cơ sở, xây dựng căn cứ chính trị nội thành, chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân năm 1968. Năm 1968, trong một lần tham gia hoạt động vũ trang nhằm vào một tên mật thám, bà bị bắt giữ.

Chính quyền Sài Gòn buộc bà các tội "phản nghịch", "phá rối trị an" và "cố sát", rồi đưa ra Tòa án quân sự mặt trận 3 vùng chiến thuật xét xử ngày 2 tháng 8 năm 1968. Một thành viên Hội đồng xét xử tuyên bố với vẻ hả hê: "Vậy là cuộc đời cô nữ sinh kể từ đây chôn vùi trong khám tối". Đáp lại, Võ Thị Thắng, khi đó mới 23 tuổi, nở nụ cười và đanh thép đáp lời: "Liệu chính quyền các ông có tồn tại đến 20 năm để cầm tù tôi không?".

Khoảnh khắc ấy được một phóng viên người Nhật ghi lại thành bức ảnh, sau này được biết đến với tên gọi "Nụ cười chiến thắng", trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng cho tinh thần bất khuất, lạc quan cách mạng của thế hệ thanh niên Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Bản án 20 năm khổ sai mà tòa tuyên với bà đã không tồn tại được đến con số đó, bởi chỉ 5 năm sau, Hiệp định Paris được ký kết, và 7 năm sau, đất nước hoàn toàn thống nhất.