Linh hồn của Phong trào Đồng Khởi & "Đội quân tóc dài"
Nữ tướng Nguyễn Thị Định (thường được gọi thân mật là Út Định hay Ba Định) là một huyền thoại sống của cách mạng Việt Nam, biểu tượng kiệt xuất cho trí tuệ, lòng dũng cảm và sự kiên cường của người phụ nữ Việt Nam trong thế kỷ XX.
Bà sinh ra trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bà hoạt động cách mạng từ năm 16 tuổi. Năm 1940, khi mới 20 tuổi và vừa sinh con đầu lòng được vài tháng, bà bị thực dân Pháp bắt và giam giữ tại nhà tù Bà Rá. Trong thời gian này, chồng bà cũng bị địch bắt, tra tấn và hy sinh tại Côn Đảo. Bi kịch gia đình không làm gục ngã người phụ nữ trẻ, mà càng làm bùng cháy thêm quyết tâm đấu tranh giải phóng dân tộc.
Chiến công lừng lẫy nhất gắn liền với tên tuổi của bà là cuộc Đồng Khởi Bến Tre năm 1960. Với vai trò là Tỉnh ủy viên Tỉnh ủy Bến Tre, bà là một trong những người trực tiếp chỉ đạo trận mở màn Đồng Khởi tại huyện Mỏ Cày (tháng 1/1960), tạo nên làn sóng nổi dậy rung chuyển bộ máy chính quyền Sài Gòn trên toàn miền Nam. Bà đã khéo léo biến lực lượng đấu tranh chính trị của phụ nữ thành một "binh chủng" đặc biệt. Hàng vạn phụ nữ tay không đã dũng cảm đối mặt với xe tăng, đại bác, vừa đấu tranh trực diện, vừa làm công tác binh vận, khiến quân địch phải khiếp sợ.
Nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam Phó Tổng Tư lệnh: Năm 1965, bà được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị bổ nhiệm làm Phó Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Được Chủ tịch Hồ Chí Minh ca ngợi: Bác Hồ từng tự hào nói về bà:
"Phó Tổng Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ có tướng quân gái như thế. Thật là nở khúc ruột, rạng đồng bào."
Phong hàm Tướng: Năm 1974, bà chính thức được phong hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Phó Tổng Tư lệnh: Năm 1965, bà được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị bổ nhiệm làm Phó Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Sau ngày đất nước thống nhất (1975), bà tiếp tục giữ nhiều trọng trách lớn của Đảng và Nhà nước:
Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.
Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (tương đương Phó Chủ tịch nước hiện nay).
Phó Chủ tịch Liên đoàn Phụ nữ Dân chủ Quốc tế.
Vinh danh:
Bà được Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lênin (1968) và danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (truy tặng năm 1995).
Tên của bà được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường, trường học trên khắp cả nước. Tại quê nhà Bến Tre, Khu lưu niệm Nguyễn Thị Định là nơi thu hút hàng triệu lượt khách đến thắp hương và tưởng nhớ vị nữ tướng anh hùng.
