Lỗ châu mai – khoảnh khắc làm nên tên tuổi người anh hùng
Sau khi hàng rào được phá, một hỏa điểm của quân Pháp vẫn bắn mạnh, cản trở bước tiến của bộ đội ta. Theo bài viết của Báo Hà Tĩnh, khi hỏa lực từ lô cốt số 3 tiếp tục khống chế đội hình tiến công, Phan Đình Giót đã tìm cách tiếp cận, dùng hết sức còn lại bắn vào lỗ châu mai rồi lao người bịt kín hỏa điểm ấy.
Đó là khoảnh khắc gắn liền với tên tuổi Phan Đình Giót trong lịch sử.
Lỗ châu mai là khe bắn trên công sự phòng ngự, cho phép lực lượng bên trong sử dụng vũ khí trong khi vẫn được che chắn. Một hỏa điểm còn hoạt động có thể gây thương vong và ngăn cản lực lượng tiến công. Trong trận Him Lam, việc hỏa điểm này bị dập tắt đã tạo điều kiện để đồng đội tiếp tục xung phong.
Phan Đình Giót khi ấy đã bị thương và mất nhiều máu. Trước hỏa lực đang chặn đường tiến của đơn vị, anh đã thực hiện hành động cuối cùng bằng chính thân mình. Anh hy sinh trong trận đánh ngày 13 tháng 3 năm 1954.
Các bài viết lịch sử thường ghi lại lời hô của anh là: “Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân!”. Khi sử dụng nguyên văn lời nói này trong ấn phẩm chính thức, nên dẫn nguồn cụ thể vì cách ghi lời thoại có thể khác nhau giữa các bài viết.
Không cần thêm thắt những lời thoại tưởng tượng, khoảnh khắc ấy vẫn đủ sức lay động. Một người lính bị thương nặng, trong hoàn cảnh hiểm nghèo, đã chọn hành động nhằm chặn hỏa lực đang uy hiếp đồng đội. Sự hy sinh của anh đã trở thành biểu tượng về tinh thần chiến đấu và trách nhiệm với tập thể.
Nhưng kể câu chuyện này cũng cần một thái độ nghiêm túc. Không nên xem cái chết là điều cần tìm kiếm hay coi sự hy sinh thân thể là khuôn mẫu phải lặp lại. Giá trị của hành động Phan Đình Giót nằm ở hoàn cảnh lịch sử cụ thể, ở quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ trong trận đánh ác liệt và ở việc anh đặt sự an nguy của đồng đội lên trên bản thân mình.
Người anh hùng không được nhớ đến chỉ vì đã hy sinh. Anh được nhớ đến vì điều mà hành động ấy bảo vệ: đồng đội, nhiệm vụ và con đường tiến công của đơn vị trong một trận chiến quyết liệt.
Lỗ châu mai đã bị bịt kín trong khoảnh khắc ấy; còn tên tuổi Phan Đình Giót được lịch sử gìn giữ như biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần vì đồng đội.
