“Lo giặc ít hơn lo đói” ở Nam Trung Bộ
Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, Phạm Văn Đồng được giao nhiệm vụ làm đặc phái viên của Trung ương Đảng và Chính phủ tại miền Nam Trung Bộ. Ông chú trọng xây dựng thế trận vừa kháng chiến vừa sản xuất, đồng thời quan tâm đến giáo dục và đào tạo cán bộ.
Cuối năm 1946, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Phạm Văn Đồng được giao làm đặc phái viên của Trung ương Đảng và Chính phủ tại miền Nam Trung Bộ. Đây là địa bàn có điều kiện chiến đấu rất khó khăn, xa Trung ương và thường xuyên phải đối mặt với thiếu thốn.
Một trong những tư tưởng nổi bật của Phạm Văn Đồng trong thời gian này là kết hợp kháng chiến với sản xuất. Ông chủ trương “tự lực cánh sinh, sản xuất để kháng chiến, kháng chiến để bảo vệ sản xuất”.
Đặc biệt, trong một bức thư viết năm 1948 gửi các đồng chí lãnh đạo Trung ương, Phạm Văn Đồng đề cập rất cụ thể tới đời sống nhân dân. Ông viết rằng ở chiến trường miền Nam Trung Bộ, “lo giặc ít hơn lo đói”, qua đó phản ánh một vấn đề rất thực tế: muốn kháng chiến lâu dài phải bảo đảm đời sống nhân dân.
Ông cũng đặc biệt quan tâm đến giáo dục. Trong điều kiện thiếu giáo viên và trường lớp, địa phương đã tổ chức trường Trung học bình dân để đào tạo cán bộ và người dân.
Câu chuyện này cho thấy cách nhìn của Phạm Văn Đồng về kháng chiến không chỉ giới hạn ở quân sự. Đối với ông, sức mạnh của cuộc kháng chiến còn đến từ sản xuất, giáo dục, cán bộ và đời sống nhân dân.
