Lọ hoa từ xác máy bay Mỹ

Từ tháng 8/1965, đế quốc Mỹ tăng cường mở rộng đánh phá miền Bắc, địa bàn tỉnh Hà Tây luôn là một trong những trọng điểm hủy diệt của chúng. Ngày 4/8, ba máy bay phản lực Mỹ ném sáu quả bom xuống thị trấn Vân Đình trong lúc nhân dân đang họp chợ, làm chết 42 người và bị thương 39 người. Hơn một tháng sau (ngày 9/9), chúng ném 20 quả bom phá xuống khu vực suối Hai làm chết 2 người, bị thương 8 người và tàn phá nhiều nhà cửa, hoa màu. Ở các khu vực Chương Mỹ, Phú Xuyên, Tùng thiện… Máy bay Mỹ đã sử dụng hàng chục tấn bom, đạn các loại trút xuống các vị trí quốc phòng, giao thông của ta, làm sập 20 mét cầu, 70 mét đường bộ. Để bảo đảm an toàn cho các đơn vị bộ đội luyện quân chi viện, từ năm 1965 xã Tuy Lai (Mỹ Đức) đã tổ chức 4 trung đội du kích, trong đó có trung đội do đồng chí Nguyễn Văn Lợi, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy kiêm Xã đội trưởng trực tiếp chỉ huy phục kích trên núi nhằm đón đường bay của máy bay Mỹ. Vũ khí được trang bị gồm súng máy phòng không 12,7mm, đại liên, trung liên và 30 súng trường. Ngày 5/11, ba máy bay phản lực Mỹ lao tới cắt bom, bắn rốc két vào khu vực Nương Ngái (phía Tây Tuy Lai). Có sự phối hợp của dân quân địa phương, Tiểu đoàn Tên lửa 62 đã bắn hạ một máy bay F-105.
Lọ hoa làm bằng mảnh xác máy bay do dân quân du kích xã Tuy Lai, huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây (nay là Tp. Hà Nội) đã bắn rơi máy bay Mỹ, ngày 5/11/1965. Ảnh Văn Nhuận. Ngày 6/11, hàng chục máy bay địch lại tiếp tục hoạt động trên vùng trời Chương Mỹ, Ứng Hòa, Mỹ Đức. Lưới lửa phòng không tầm thấp, tầm trung của ta liên tục nhả đạn khiến máy bay Mỹ không thể ném bom đúng mục tiêu mà địch mong muốn. Đến 10 giờ 20 phút, hai máy bay phản lực của Mỹ từ phía Tây bay tới tới Cổ Yếm vòng qua Tuy Lai, quay lại hạ thấp độ cao để ném bom. Các trận địa đồng loạt nổ súng. Chiếc máy bay thứ hai trúng đạn rơi ở ven đường làng Quýt Giữa. Quân dân Tuy Lai trong đó có Xã đội phó Đinh Thị Hồng cùng dân quân Nguyễn Văn Khương, Nguyễn Văn Kệ… nhanh chóng có mặt ở chỗ máy bay rơi… Chạy về hướng máy bay rơi còn có em nhỏ Phùng Văn Kéo mới 13 tuổi. Những ngôi nhà của nhân dân ven đường làng Quýt Giữa bén lửa bốc cháy. Dân quân địa phương nhanh chóng lao vào dập tắt ngọn lửa, cứu được hàng chục nhà và ba người bị vùi trong đống đổ nát vì bom đạn Mỹ. Chiến công xuất sắc của dân quân du kích xã Tuy Lai là kết quả của quá trình phấn đấu, rèn luyện kiên trì và biết lợi dụng địa hình, nắm vững thời cơ tập trung hỏa lực kiên quyết đánh thắng máy bay Mỹ ngay từ loạt đạn đầu. Đặc biệt, chiến công của quân dân Tuy Lai đã củng cố niềm tin ở súng bộ binh và khả năng làm chủ bầu trời thấp của dân quân tự vệ trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Với chiến công đó, quân dân xã Tuy Lai vinh dự được Chính phủ trao tặng Huân chương chiến công hạng Hai và nhiều phần thưởng cao quý của Bộ Tư lệnh Quân khu 3. Lọ hoa làm bằng mảnh xác máy bay F-105 của Mỹ do dân quân du kích xã Tuy Lai, huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây bắn rơi máy bay Mỹ, ngày 5/11/1965, mang số đăng ký BTQK3: 362-KL-74 là minh chứng tiêu biểu cho thành tích của dân quân nơi đây. Hiện vật đang trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 3 thu hút đông đảo khách tham quan./.Văn Nhuận – Bảo tàng Quân khu 3