Lò Văn Giá - người anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

Lò Văn Giá

Lò Văn Giá (1919–1943) là người dân tộc Thái, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, quê ở bản Cọ, xã Chiềng An, thành phố Sơn La. Ông nổi tiếng là người dẫn đường giúp bốn chiến sĩ cách mạng vượt ngục Sơn La năm 1943 và anh dũng hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Một số thông tin chính

• Năm sinh – mất: 1919 – 1943

Tuổi trẻ và giác ngộ cách mạng

Sinh ra trong gia đình nông dân nghèo, Lò Văn Giá sớm chịu cảnh áp bức dưới thời thực dân Pháp. Nhờ ảnh hưởng của Chi bộ Nhà tù Sơn La – nơi giam giữ nhiều chiến sĩ cộng sản – ông giác ngộ cách mạng, gia nhập tổ chức Thanh niên cứu quốc Mường La, tích cực tuyên truyền và gây dựng cơ sở quần chúng trong vùng Tây Bắc .

Dẫn đường cuộc vượt ngục Sơn La

Tháng 8 năm 1943, Chi bộ Nhà tù Sơn La tổ chức kế hoạch vượt ngục cho bốn tù chính trị chủ chốt: Trần Đăng Ninh, Nguyễn Lương Bằng, Nguyễn Văn Trân và Lưu Đức Hiểu. Là người am hiểu địa hình Tây Bắc và nói thạo tiếng dân tộc, Lò Văn Giá được chọn làm người dẫn đường. Sau năm ngày vượt rừng vượt suối đầy hiểm nguy, ông đưa đoàn đến suối Rút (Hòa Bình) an toàn, góp phần làm nên một trong những cuộc vượt ngục tiêu biểu trong lịch sử cách mạng Việt Nam .

Hy sinh và ghi nhận

Khi trở lại Sơn La, ông bị thực dân Pháp bắt, tra tấn dã man và thủ tiêu. Sự hy sinh ở tuổi 23 trở thành biểu tượng tinh thần bất khuất của tuổi trẻ Tây Bắc. Năm 1994, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Tên ông được đặt cho đường phố, trường học ở Sơn La; tại bản Cọ, khu tưởng niệm và nhà bia tưởng niệm được xây dựng để ghi nhớ công lao người anh hùng .

Di sản tinh thần

Tinh thần yêu nước, lòng quả cảm của Lò Văn Giá tiếp tục được nhắc nhớ qua các thế hệ người Thái và nhân dân Sơn La. Bản Cọ hôm nay trở thành điểm sinh hoạt văn hóa, giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh thiếu niên toàn tỉnh, thể hiện sự tri ân với người con ưu tú đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc