LỘC VĂN LÙNG - NGƯỜI GIỮ “TAY HÒM CHÌA KHÓA” ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN ĐỘI TA

Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, người ta thường nhớ đến những vị tướng tài ba hay những chiến sĩ lập chiến công vang dội trên chiến trường. Thế nhưng, để làm nên những chiến thắng ấy còn có sự đóng góp thầm lặng của những con người ở phía sau mặt trận. Họ không trực tiếp chỉ huy trận đánh, không phải lúc nào cũng cầm súng xông pha nơi lửa đạn, nhưng lại giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của quân đội cách mạng.

Một trong những con người tiêu biểu ấy là đồng chí Lộc Văn Lùng, người được xem là cán bộ tài chính đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Lộc Văn Lùng, bí danh Văn Tiên, sinh tháng 10 năm 1903 tại xã Mai Pha, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn trong một gia đình dân tộc Tày.

Ông lớn lên trong bối cảnh đất nước còn chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp. Chứng kiến cảnh nhân dân lầm than, mất nước, ông sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động yêu nước. Nhờ tinh thần nhiệt huyết và ý chí kiên cường, ông được tổ chức cử sang Trung Quốc học quân sự nhằm chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Cuối năm 1943, ông trở về nước hoạt động cách mạng tại vùng Hà Quảng, Cao Bằng, nơi đang trở thành căn cứ địa quan trọng của cách mạng Việt Nam.

Tháng 12 năm 1944 đánh dấu một cột mốc lịch sử trọng đại khi Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay. Trong danh sách 34 đội viên đầu tiên có mặt tại khu rừng Trần Hưng Đạo hôm ấy, Lộc Văn Lùng là người lớn tuổi nhất. Vì vậy, ông được đồng đội trìu mến gọi là “anh cả” của đơn vị.

Khác với nhiều đồng đội được giao trực tiếp cầm súng chiến đấu, Lộc Văn Lùng nhận một nhiệm vụ đặc biệt: quản lý ngân quỹ, lương thực, thuốc men và toàn bộ công tác hậu cần của đơn vị. Đây là công việc âm thầm nhưng vô cùng quan trọng đối với một đội quân cách mạng còn non trẻ.

Khi ấy, toàn bộ ngân quỹ của đơn vị chỉ có 500 đồng Đông Dương do Bác Hồ cấp từ quỹ của Đảng. Với số tiền ít ỏi đó, ông phải tính toán chi tiêu hợp lý để bảo đảm đời sống cho cả đơn vị, từ lương thực, thực phẩm đến thuốc men và các nhu yếu phẩm phục vụ chiến đấu.

Ngay sau ngày thành lập đội, việc đầu tiên ông làm là mua một chiếc chảo lớn để nấu cơm cho toàn đơn vị và tìm mua thuốc điều trị bệnh sốt rét cho anh em chiến sĩ. Những việc làm tưởng chừng rất nhỏ ấy lại có ý nghĩa vô cùng lớn trong hoàn cảnh bộ đội phải sống giữa núi rừng thiếu thốn, gian khổ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhận xét về ông bằng những lời đầy trân trọng:

"Coi trọng từng đồng xu, từng hạt gạo của công quỹ."

Câu nói ấy đã khắc họa rõ nét phẩm chất nổi bật của Lộc Văn Lùng. Ông luôn cẩn trọng trong từng khoản chi, tiết kiệm từng đồng tiền của cách mạng và xem đó là trách nhiệm thiêng liêng đối với Tổ quốc và đồng đội.

Những ngày đầu thành lập, cuộc sống của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân vô cùng thiếu thốn. Có thời điểm bữa cơm của bộ đội chỉ là cơm nhạt không muối. Thế nhưng, bằng tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy, ông vẫn cố gắng lo liệu để anh em có đủ sức khỏe hoàn thành nhiệm vụ.

Trong hai trận đánh lịch sử tại đồn Phai Khắt và Nà Ngần cuối năm 1944, công tác hậu cần gặp rất nhiều khó khăn. Chỉ với 20 đồng bạc Đông Dương được cấp thêm, ông vẫn xoay xở bảo đảm lương thực và thuốc men cho toàn đội. Những đóng góp thầm lặng ấy đã góp phần làm nên hai chiến thắng đầu tiên của quân đội cách mạng Việt Nam.

Điều đáng quý là dù đảm nhiệm công việc hậu cần, ông luôn mong muốn được trực tiếp cầm súng chiến đấu cùng đồng đội. Trong bản tự thuật của mình, ông từng viết:

"Tôi làm quản lý tuyên truyền, lúc đi đánh đồn hay đi phục kích cũng muốn cùng anh em đi đánh để được cầm súng trực tiếp bắn thằng Pháp, nhưng cấp trên không thay đổi cho..."

Đó là tâm tư chân thành của một người chiến sĩ yêu nước, luôn sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc. Tuy nhiên, ông hiểu rằng mỗi vị trí đều có ý nghĩa riêng và việc bảo vệ từng đồng tiền, từng hạt gạo của cách mạng cũng chính là một hình thức chiến đấu.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Lộc Văn Lùng tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam ở nhiều cương vị khác nhau. Dù ở bất cứ vị trí nào, ông vẫn giữ nguyên phẩm chất trung thực, tận tụy và trách nhiệm. Trước khi nghỉ hưu vào ngày 1 tháng 11 năm 1965, ông mang quân hàm Đại úy và giữ chức vụ Tiểu đoàn phó thuộc Cơ quan Đối ngoại Bộ Quốc phòng.

Ngày 20 tháng 12 năm 1969, đồng chí Lộc Văn Lùng qua đời tại quê nhà, hưởng thọ 66 tuổi. Cuộc đời ông tuy không gắn liền với những chiến công hiển hách trên chiến trường nhưng lại gắn liền với những đóng góp bền bỉ và quan trọng trong công tác xây dựng quân đội từ những ngày đầu thành lập.

Để ghi nhận những cống hiến ấy, Đảng và Nhà nước đã trao tặng cho ông Huân chương Chiến công hạng Ba và Huân chương Chiến thắng hạng Nhì. Đặc biệt hơn cả, tên tuổi của ông mãi được ghi nhớ như người đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành Tài chính Quân đội Việt Nam.

Ngày nay, mỗi khi nhắc đến truyền thống vẻ vang của ngành Tài chính Quân đội, người ta vẫn nhớ đến hình ảnh người cán bộ quản lý cần kiệm, trung thực và tận tụy ấy. Cuộc đời của Lộc Văn Lùng là minh chứng rằng không phải chỉ những người nơi tuyến đầu mới làm nên lịch sử. Có những người làm nên lịch sử bằng chiến công nơi trận tuyến, nhưng cũng có những người làm nên lịch sử bằng sự hy sinh thầm lặng phía sau chiến tuyến.

Tấm gương về lòng trung thành, đức tính cần kiệm, tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy của ông vẫn luôn là bài học quý giá cho các thế hệ hôm nay và mai sau.