Lộc Văn Trọng
Sinh năm 1905 ở xã Chí Thảo, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng; bị địch bắt đi lính và đưa sang Pháp học lái xe, nhưng phản đối việc vận chuyển vũ khí cho quân đội Pháp xâm lược Việt Nam nên bị đày đi Bắc Phi, năm 1946 được hồi hương theo yêu cầu của Chính phủ ta, năm 1948 tham gia du kích địa phương đánh Pháp, năm 1950 xin vào bộ đội làm lái xe phục vụ Chiến dịch Biên Giới mặc dù đã 45 tuổi… Từ đó, Lộc Văn Trọng là tấm gương tiêu biểu, lập nhiều thành tích xuất sắc trong vận tải phục vụ chiến đấu
Lộc Văn Trọng sinh năm 1905 trong một gia đình người Tày tại xã Chí Thảo, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng – một vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Tuổi thơ và thanh niên của ông gắn liền với hoàn cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, nhân dân chịu nhiều áp bức, bóc lột nặng nề.
Ngay từ khi trưởng thành, ông đã bị thực dân Pháp bắt đi lính và đưa sang Pháp đào tạo lái xe phục vụ quân đội. Đây là bước ngoặt quan trọng, vừa thể hiện sự cưỡng bức của chế độ thực dân, vừa vô tình giúp ông có được kỹ năng đặc biệt – nghề lái xe – sau này trở thành đóng góp lớn cho cách mạng.
Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám thành công, tin tức về độc lập dân tộc đã thôi thúc tinh thần yêu nước trong ông. Tại Pháp, bất chấp sự đàn áp khốc liệt của chính quyền thực dân, Lộc Văn Trọng đã tham gia tổ chức ái hữu của binh lính người Việt. Ông cùng đồng đội đấu tranh đòi không vận chuyển vũ khí về đàn áp nhân dân Việt Nam và yêu cầu được hồi hương. Chính vì hoạt động này, ông bị thực dân Pháp bắt giam và đày sang Bắc Phi.
Đến năm 1946, trước sức ép của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, thực dân Pháp buộc phải trả tự do cho một số tù nhân chính trị, trong đó có Lộc Văn Trọng. Sau khi trở về quê hương, ông nhanh chóng tham gia lực lượng du kích, trực tiếp cầm súng chiến đấu bảo vệ làng bản. Trong một trận càn năm 1948, ông cùng đồng đội dũng cảm chiến đấu, bắt sống lính Pháp và thu được vũ khí, góp phần củng cố lực lượng kháng chiến tại địa phương.
Năm 1950, dù đã 45 tuổi – độ tuổi không còn trẻ – ông vẫn tình nguyện gia nhập quân đội, tham gia công tác vận tải quân sự. Đây là giai đoạn kháng chiến chống Pháp bước vào thời kỳ quyết liệt, đòi hỏi hậu cần phải đảm bảo liên tục cho các chiến dịch lớn.
Trong vai trò lái xe vận tải, Lộc Văn Trọng đã thể hiện tinh thần làm việc phi thường. Ông tham gia nhiều chiến dịch lớn như Biên giới, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào và đặc biệt là chiến dịch Điện Biên Phủ. Trên những tuyến đường hiểm trở, dưới sự đánh phá ác liệt của máy bay địch, ông vẫn kiên cường lái xe vận chuyển lương thực, vũ khí ra mặt trận.
Công việc của ông vô cùng gian khổ: lái xe liên tục nhiều giờ, có khi thức trắng 36 giờ, ban ngày chỉ nghỉ ngắn. Ông còn trực tiếp sửa chữa xe, ngụy trang phương tiện, bốc xếp hàng hóa, luôn đảm bảo hàng đến nơi an toàn. Tinh thần “yêu xe như con, quý xăng như máu” đã trở thành tấm gương tiêu biểu trong lực lượng vận tải quân sự.
Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ, ông còn có nhiều sáng kiến trong sửa chữa xe hỏng, tận dụng phụ tùng để duy trì hoạt động của cả đơn vị, góp phần đảm bảo mạch máu giao thông chiến lược luôn thông suốt trong chiến tranh.
Với những đóng góp to lớn đó, năm 1955, Lộc Văn Trọng được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng nhiều huân chương cao quý.
