Lộc Văn Trọng - Người Lái Xe Không Đèn Giữa Mưa Bom Điện Biên

Lộc Văn Trọng sinh năm 1905, quê ở xã Chí Thảo, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng. Cuộc đời ông từ những năm tháng tuổi trẻ đã sớm gắn với những biến động dữ dội của đất nước. Trước Cách mạng Tháng Tám, Lộc Văn Trọng bị bắt lính và bị đưa sang Pháp học lái xe. Nhưng khi Năm 1945, tin nước nhà giành được độc lập truyền đến, dù thực dân đế quốc tìm mọi cách khủng bố, ông vẫn tham gia tổ chức Ái Hữu của binh lính người Việt tại Pháp. Ông cùng đồng đội đấu tranh không chuyển vũ khí về Việt Nam và yêu cầu được hồi hương. Chính vì vậy, Lộc Văn Trọng bị thực dân Pháp bắt giam rồi đày sang Bắc Phi. Đến Năm 1946, trước những yêu cầu chính đáng của Chính phủ ta, thực dân Pháp buộc phải trả tự do cho những người lính Việt Nam này và cho họ trở về quê hương.

Trở lại Cao Bằng, Lộc Văn Trọng không chọn cuộc sống bình yên mà lập tức xung phong vào du kích. Đến Năm 1950, dù đã 45 tuổi, khi nghe tin bộ đội đang rất cần những người biết lái xe để phục vụ gấp cho Chiến dịch Biên giới, ông lại một lần nữa tình nguyện lên đường. Từ đây, chiếc vô-lăng trở thành vũ khí đặc biệt của người chiến sĩ Lộc Văn Trọng. Ông liên tục phục vụ trong 5 chiến dịch lớn. Gần 3 năm, giữa những cung đường hiểm trở, bom đạn và điều kiện chiến đấu vô cùng thiếu thốn, chiếc xe do ông trực tiếp lái và chăm sóc đã vượt hơn 30.000km an toàn, đưa hàng nghìn tấn vũ khí, lương thực đến chiến trường, góp phần bảo đảm sức chiến đấu cho bộ đội.

Bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, nhiệm vụ vận tải càng trở nên nặng nề. Khối lượng hàng hóa cần đưa lên mặt trận rất lớn và phải thực hiện trong thời gian gấp. Trong khi đó, số xe ít, nhiều xe đã cũ, trọng tải hạn chế, đường sá lại đầy dốc cao, vực sâu và thường xuyên bị máy bay địch đánh phá. Vì thế, mỗi chuyến xe không đơn thuần là một hành trình vận chuyển mà là một cuộc đấu trí với bom đạn và hiểm nguy.

Trên tuyến đường dài 500km, hàng chục vạn người ngày đêm mở đường, xẻ núi, vận chuyển hàng hóa. Những đoàn bộ binh, pháo binh và dân công nối nhau tiến về phía trước. Giữa dòng người ấy, Lộc Văn Trọng ngồi sau tay lái chiếc GMC chiến lợi phẩm, phía sau chất đầy gạo và đạn, kiên trì đưa hàng vượt qua những con dốc dài. Suốt bảy, tám tháng liền, ông gần như chỉ làm việc về đêm. Ban ngày có khi ông chỉ ngủ được 3, 4 giờ, thậm chí có lúc phải thức liên tục 36 giờ để lái xe, sửa chữa, ngụy trang, bốc xếp hàng hóa và đối phó với máy bay địch. Mệt mỏi luôn bủa vây, nhưng ông vẫn phải tỉnh táo từng giây, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả xe hàng và tính mạng của đồng đội gặp nguy hiểm.

Có lần, đoàn xe nhận nhiệm vụ vận chuyển cấp tốc, phải tranh thủ vượt qua một trọng điểm. Khi đoàn xe vừa tiến đến, một quả bom bất ngờ phát nổ, đất đá và mảnh bom tung lên dữ dội. Trên trời, máy bay địch vẫn liên tục quần lượn. Trong tình thế ấy, Lộc Văn Trọng vẫn giữ được sự bình tĩnh, ra lệnh tắt đèn rồi trực tiếp lái chiếc xe dẫn đầu đưa cả đơn vị nhanh chóng thoát khỏi khu vực nguy hiểm.

Nhưng thử thách khắc nghiệt nhất lại diễn ra trên đèo Pha Đin. Khi đoàn xe sắp lên tới đỉnh đèo, những chiếc xe đi đầu vừa kịp nép vào vách núi thì máy bay địch bất ngờ lao tới. Chúng trút đạn dọc sườn núi và những khu rừng ven đường. Nhận thấy đoàn xe đang trở thành mục tiêu, Lộc Văn Trọng lập tức cho xe phóng lên phía trước, tìm cách đánh lạc hướng máy bay địch. Chạy được một đoạn, hai lốp xe của ông trúng đạn.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, ông hiểu rằng nếu cứ để chiếc xe nằm giữa đường, không chỉ số đạn trên xe mà cả đoàn xe phía sau cũng có thể bị tiêu diệt. Ông tự nhủ: “Phải lao xuống vực mới cứu được đạn và cả đoàn xe”. Nghĩ vậy, Lộc Văn Trọng mở máy, điều khiển chiếc xe gần như vuông góc với mặt đường rồi lao xuống vực.

Sau cú lao xe, ông bất tỉnh. Khi tỉnh lại và biết mình vẫn còn sống, điều đầu tiên ông làm không phải kiểm tra thương tích của bản thân mà nhìn ngay vào thùng xe. Những hòm đạn 105mm vẫn còn nguyên vẹn. Ông tạm để chúng lại, bám dây leo ngược lên đường rồi cùng đồng đội lao vào cứu những chiếc xe chở đạn khác đang bốc cháy. Ngay trong tối hôm đó, Lộc Văn Trọng phối hợp với dân công kéo được chiếc xe lên và đưa toàn bộ số đạn trở lại đường.

Khi quân ta lần lượt tiêu diệt những cứ điểm ở phía Bắc và phía Đông, vòng vây Điện Biên Phủ ngày càng siết chặt, yêu cầu vận chuyển cơ giới sang mặt trận phía Tây trở nên cấp thiết. Tuyến đường mới vô cùng nguy hiểm, xe phải chạy ban đêm và hoàn toàn không được bật đèn. Phía trước mỗi xe chỉ có hai chiến sĩ công binh cầm khăn trắng chạy hai bên đường làm dấu dẫn lối. Đơn vị cần một người lái xe giàu kinh nghiệm và thực sự gan dạ để đi thử tuyến đường này.

Lộc Văn Trọng xung phong nhận nhiệm vụ đầu tiên. Với ông, đó không chỉ là một chuyến đi nguy hiểm mà còn là cơ hội thử thách tay lái, rèn luyện bản lĩnh và quan trọng hơn là một vinh dự khi được phục vụ mặt trận đang cần từng viên đạn, từng hạt gạo. Chuyến đi thử thành công. Từ đó, trong màn đêm, những chiếc xe không bật đèn nối tiếp nhau chở đầy hàng từ phía Bắc tiến về phía Tây mặt trận. Những chuyến xe ấy không chỉ kịp thời đáp ứng nhu cầu của chiến trường mà còn giảm bớt hàng nghìn dân công phải vận chuyển bằng sức người, đồng nghĩa với việc giảm đi rất nhiều nguy hiểm và thương vong.

Đối với Lộc Văn Trọng, chiếc xe không chỉ là phương tiện chiến đấu mà còn giống như một người đồng đội cần được chăm sóc cẩn thận. Các chiến sĩ lái xe trong Chiến dịch Điện Biên Phủ đều rất nâng niu phương tiện của mình, nhưng Lộc Văn Trọng đặc biệt chú trọng việc bảo quản xe. Chỉ riêng việc lau chùi, ông đã sử dụng tới 7 loại chổi với kích thước và độ mềm, cứng khác nhau. Khi gặp ổ gà, ông giảm tốc độ, điều khiển xe từ từ vượt qua. Nếu gặp hố sâu, ông dừng lại, dùng gỗ và đá lót xuống để tránh làm hỏng cầu xe. Nhờ sự cẩn thận ấy, chiếc xe do ông phụ trách đã cùng ông đi qua nhiều chiến trường và đến Chiến dịch Điện Biên Phủ đã là chiến dịch thứ tám, nhưng chưa một lần phải nằm bẹp giữa đường.

Từ một người từng bị bắt lính và đưa sang Pháp học lái xe, Lộc Văn Trọng đã biến chính kỹ năng từng bị ép buộc phải học thành một phương tiện phục vụ Tổ quốc. Giữa những cung đường đầy bom đạn, ông không chỉ đưa hàng hóa đến chiến trường mà còn đưa theo niềm tin rằng phía sau mỗi chuyến xe là sự sống của người lính, là sức mạnh của cả mặt trận.

Những đóng góp của ông đã trở thành tấm gương sáng trong ngành vận tải, xứng đáng là lá cờ đầu của toàn đơn vị. Và đến Ngày 31-8-1955, Lộc Văn Trọng được tặng thưởng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba.

Người lái xe năm ấy đã không cầm súng trực tiếp nơi chiến hào, nhưng từng chuyến xe của ông đã vượt qua bom đạn, đèo cao, vực sâu để mang lương thực và vũ khí đến những người đang chiến đấu. Trong chiến thắng Điện Biên Phủ, đó cũng là một cách chiến đấu đầy quả cảm — chiến đấu bằng tay lái, bằng lòng gan dạ và bằng sự tận tụy đến quên mình với Tổ quốc.