Lời bàn về việc vua Lê Thánh Tông xuống tay với Lê Lăng (1)

Vì mẹ được vua yêu nên Lê Bang Cơ, tức vua Lê Nhân Tông ra đời chưa được nửa năm thì đã được lập làm thái tử thay cho anh là Lê Nghi Dân bị truất vì mẹ của Nghi Dân là Dương Thị Bí bị truất ngôi hoàng hậu. Mặc dù lên nối ngôi vào tuổi ấu thơ nhưng bên trong có mẫu hậu buông rèm trông coi chính sự, bên ngoài có các đại thần đồng lòng phò tá trị nước, cho nên trong khoảng 17 năm Lê Nhân Tông trị vì, thiên hạ thái bình, an cư lạc nghiệp, xứng đáng là vua nhân từ. Song cũng chính vì tấm lòng nhân từ ấy mà Lê Nhân Tông đã không chút đề phòng người anh cả là Lê Nghi Dân đang đêm cùng các thủ hạ bắc thang vào tận trong cung cấm giết mình. Hoàng thái hậu Nguyễn Thị Anh cũng bị hại sau đó một ngày.

Giữa lúc triều đình nhà Lê xảy ra việc tranh giành ngôi báu và dẫn đến cảnh “nồi da nấu thịt”, công thần khai quốc Nguyễn Xí cùng với danh tướng Lê Lăng đã sáng suốt đưa Lê Tư Thành, tức vua Lê Thánh Tông lên ngôi, mở ra một thời kỳ thái bình thịnh trị vào bậc nhất của nước Đại Việt thời phong kiến. Tiếc rằng “Làm bạn với vua chẳng khác nào làm bạn với hổ” và với danh tướng Lê Lăng trong giai thoại trên thì điều này quả là không sai. Mặc dù có công lao to lớn với triều đình nhưng chỉ vì tính tình cương trực làm cho vua trẻ e ngại và sinh ra nghi kỵ rồi bị khép vào tội mưu phản. Mặc trong triều đều cho là ông bị oan nhưng không ai dám nói ra. Song, đã là sự thật thì không ai có thể phủ nhận dù hàng trăm năm đã trôi qua, việc hậu thế tôn vinh ông là một danh tướng, là bậc khai quốc công thần của triều Lê sơ là cách trả lại những gì vốn thuộc về ông.