Lời dặn của mẹ trước lúc đi xa

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong nhiều gia đình Việt Nam, ký ức về những người đã ngã xuống vì độc lập dân tộc vẫn luôn hiện hữu. Đối với thân nhân liệt sĩ, mỗi kỷ vật còn lại đều là một phần máu thịt, là sợi dây nối quá khứ với hiện tại.

Đạo diễn Bùi Cường là một trong những người mang trong mình ký ức ấy.

Theo lời kể của ông, cha ông là liệt sĩ Bùi Văn Vòng, một chiến sĩ tự vệ đã anh dũng hy sinh vào năm 1947 khi tuổi đời mới 22. Khi ấy, ông Bùi Cường còn chưa đầy một tháng tuổi nên không một lần được nhìn thấy cha.

Người mang hình ảnh của người cha đến với ông chính là mẹ.

Bà thường kể cho các con nghe về người chồng trẻ đã rời gia đình để chiến đấu bảo vệ Thủ đô. Mỗi câu chuyện đều thấm đẫm niềm tự hào xen lẫn nỗi nhớ thương.

Theo lời kể của đạo diễn Bùi Cường, sau khi cha hy sinh, một đồng đội của ông đã trở về báo tin. Vì mẹ ông đang sắp sinh nên cả gia đình cố giấu tin dữ, đợi đến khi mẹ tròn con vuông mới tổ chức tang lễ để tránh cú sốc quá lớn.

Những năm tháng sau đó, người mẹ một mình tần tảo nuôi con khôn lớn.

Trong căn nhà đơn sơ, tấm Bằng "Tổ quốc ghi công" được treo ở vị trí trang trọng nhất. Đó vừa là niềm tự hào, vừa là lời nhắc nhở con cháu về sự hy sinh của người cha.

Không may, một vụ hỏa hoạn đã thiêu rụi tấm bằng ấy. Điều còn lại chỉ là Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ mà người mẹ luôn cất giữ cẩn thận.

Hằng năm, đến Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7, bà lại đưa các con ra nghĩa trang nơi có phần mộ ghi tên người chồng, dù đó chỉ là ngôi mộ tưởng niệm vì hài cốt ông không tìm thấy.

Đứng trước bia mộ, bà dạy các con phải biết ơn những người đã ngã xuống để đất nước có ngày hòa bình.

Theo lời kể của đạo diễn Bùi Cường, trước khi qua đời, mẹ ông gọi con trai đến bên giường, trao tận tay tờ Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ đã ngả màu theo thời gian rồi nhẹ nhàng nói:

"Kỷ niệm về bố con có tấm giấy này."

Câu nói ngắn gọn ấy khiến ông xúc động suốt nhiều năm sau.

Đối với ông, tờ giấy không chỉ là một giấy tờ hành chính mà là minh chứng cho sự hy sinh của cha, cho cả tuổi thanh xuân của mẹ và cho những tháng năm gian khổ mà gia đình đã trải qua.

Ông nhiều lần chia sẻ rằng chính sự hy sinh thầm lặng của mẹ đã giúp ông hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình và trách nhiệm gìn giữ những ký ức lịch sử cho thế hệ mai sau.

Câu chuyện của gia đình liệt sĩ Bùi Văn Vòng không chỉ là câu chuyện của một người mẹ hay một người con. Đó còn là hình ảnh tiêu biểu của hàng triệu gia đình liệt sĩ Việt Nam – những con người đã âm thầm chịu đựng mất mát, nuôi dưỡng con cháu trưởng thành và gìn giữ những kỷ vật thiêng liêng của người đã khuất.