Lời Di Huấn Bất Hủ Về Kế Sách "Khoan Thư Sức Dân"

Tháng 8 năm 1300, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn lâm bệnh nặng tại vạn kiếp. Vua Trần Anh Tông đích thân tới thăm và hỏi ông về kế sách giữ nước nếu chẳng may giặc phương Bắc lại sang xâm lược trong tương lai.

Nằm trên giường bệnh, Hưng Đạo Vương đã đúc kết toàn bộ kinh nghiệm xương máu của cả cuộc đời chiến đấu để trả lời vua: Ông phân tích các thời đại trước, khi giặc đánh tràn lan thì ta thua, nhưng khi quân dân một lòng thì ta thắng. Ông nhấn mạnh rằng điều cốt lõi nhất không phải là thành cao hào sâu hay binh khí sắt bén, mà là lòng dân.

Ông dặn dò vua: "Khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền gốc, đó là thượng sách giữ nước". Ý của ông là triều đình phải biết giảm nhẹ thuế mạ, chăm lo cho đời sống của nhân dân, làm cho dân giàu nước mạnh thì khi có biến, dân sẽ đem hết sức lực ra bảo vệ giang sơn. Lời di huấn này trở thành kim chỉ nam cho tư tưởng trị quốc an dân của dân tộc Việt Nam suốt nhiều thế kỷ sau đó.