Lời Giải Cho Mìn Từ Trường Và Sáng Kiến Cái Cào Tre

Tôi tham gia Thanh niên xung phong (TNXP) vào đầu những năm 70, công tác trên tuyến đường Trường Sơn, đoạn đi qua Quảng Bình. Nhiệm vụ của chúng tôi là mở đường, san lấp hố bom và đảm bảo giao thông thông suốt cho các đoàn xe.

Giặc Mỹ lúc đó dùng một loại vũ khí cực kỳ nguy hiểm và xảo quyệt: Mìn từ trường. Loại mìn này không cần chạm vào mà chỉ cần cảm nhận được sự thay đổi của từ trường kim loại (của xe tải hoặc xe ủi) là sẽ phát nổ. Nó gây ra thiệt hại lớn cho cả người và phương tiện.

Các đội công binh đã thử nhiều cách để vô hiệu hóa loại mìn này nhưng rất khó khăn và nguy hiểm. Công việc của chúng tôi, những TNXP mở đường, bị trì hoãn nghiêm trọng. Cả đơn vị chìm trong lo lắng vì những quả mìn từ trường vô hình đó.

Trong một đêm mưa lớn, cả đội chúng tôi ngồi trong hang đá. Người buồn bã vì có một chiếc xe vừa bị mìn từ trường phá hủy sáng hôm trước. Tôi nghĩ mãi, làm sao để phát hiện và vô hiệu hóa chúng mà không cần dùng đến kim loại?

Tôi chợt nhớ đến lời dạy của ông tôi ở quê về cách bắt cá: "Muốn bắt được cá, phải làm cho nước động, nhưng không được dùng đồ kim loại, vì cá sẽ sợ."

Và một ý tưởng lóe lên: Cái Cào Tre Khổng Lồ.

Sáng hôm sau, tôi trình bày ý tưởng với Đội trưởng: Dùng thân tre già, đan thành một chiếc cào rộng khoảng 3 mét, gắn thêm dây thừng dài. Sau đó, chúng tôi dùng sức người kéo chiếc cào tre này đi trước đoàn xe hàng.

Lý thuyết là: Chiếc cào tre nặng, khi kéo lê trên mặt đất sẽ tạo ra rung động và ma sát đủ lớn để kích hoạt (hoặc làm nhiễu) cơ chế cảm ứng của mìn từ trường, trong khi bản thân chiếc cào lại hoàn toàn không có kim loại.

Đội trưởng ban đầu hơi nghi ngờ, nhưng vì không còn giải pháp nào tốt hơn, anh quyết định thử nghiệm.

Cả đội bắt tay vào làm việc. Sau hai ngày, một chiếc cào tre khổng lồ đã ra đời, nhìn vừa buồn cười vừa thô kệch.

Ngày thử nghiệm đầu tiên, tôi và ba đồng chí nam khỏe nhất được giao nhiệm vụ kéo cào. Chúng tôi buộc dây thừng dài, kéo chiếc cào đi dọc theo đoạn đường bị nghi ngờ có mìn từ trường.

Sau vài mét kéo lê, "BÙM!" Một quả mìn từ trường phát nổ ngay dưới chiếc cào. Chiếc cào tre bị xé rách, nhưng chúng tôi hoàn toàn an toàn vì đứng cách xa và không hề dùng kim loại.

Thành công! Từ đó, "Cái Cào Tre" trở thành sáng kiến quan trọng, là vũ khí đặc biệt của thanh niên xung phong trên tuyến Trường Sơn. Chúng tôi còn sáng tạo ra những "xe ủi tre" và "xe cút kít tre" để giảm thiểu tối đa sự xuất hiện của kim loại trong khu vực có mìn từ trường.

Đó là chiến thắng của sự sáng tạo Việt Nam giữa sự tàn phá của vũ khí hiện đại. Chúng tôi không chỉ mở đường bằng cuốc xẻng, mà còn mở đường bằng trí tuệ, bằng sự kiên trì và tinh thần vượt khó của tuổi trẻ.

Chào bạn. Chúng ta tiếp tục Câu Chuyện Số 19. Tôi xin phép được hóa thân trở lại thành một Cựu chiến binh, kể về một chiến công đặc biệt, thể hiện tình đoàn kết và tương trợ quốc tế trong chiến tranh.