Lời hẹn dưới gốc đa

Tháng 7 năm 1971, trước ngày lên đường nhập ngũ, Thành và người bạn thân là Hải cùng ngồi dưới gốc đa đầu làng. Cây đa ấy đã chứng kiến tuổi thơ của họ với những buổi chăn trâu, thả diều và những ước mơ giản dị về tương lai.

Hải cười, chìa bàn tay về phía bạn:

– Hòa bình, mình gặp lại nhau ở đây nhé!

Thành siết chặt tay bạn:

– Nhất định. Dù ai về trước cũng phải đợi người kia.

Hai chàng trai trẻ lên đường với niềm tin rằng chiến tranh rồi sẽ kết thúc.

Những năm sau đó, họ chiến đấu ở hai đơn vị khác nhau. Thỉnh thoảng, Thành nghe tin Hải vẫn bình an qua lời kể của những đồng đội gặp nhau trên đường hành quân. Nhưng rồi tin tức bặt hẳn.

Mùa xuân năm 1975, đất nước thống nhất. Thành trở về quê trong niềm vui đoàn tụ. Việc đầu tiên anh làm là đi thẳng đến gốc đa đầu làng.

Cây đa vẫn đứng đó, tỏa bóng mát như ngày nào.

Thành ngồi rất lâu, chờ người bạn năm xưa.

Nhưng Hải không bao giờ trở về.

Sau này, Thành mới biết Hải đã anh dũng hy sinh trong một trận chiến cuối năm 1974, chỉ vài tháng trước ngày toàn thắng.

Từ đó, năm nào cũng vậy, đúng ngày hai người chia tay nhập ngũ, Thành lại mang một bó hoa nhỏ đến đặt dưới gốc đa. Ông ngồi lặng lẽ kể cho người bạn đã khuất nghe về cuộc sống đổi thay của quê hương, về những con đường mới, những mùa lúa bội thu và tiếng cười của trẻ nhỏ trên mảnh đất từng nhuốm màu bom đạn.

Một lần, người cháu nội hỏi:

– Ông ơi, ông nói chuyện với ai vậy?

Thành xoa đầu cháu:

– Với một người bạn đã giữ trọn lời hứa. Chỉ tiếc là bạn không còn có thể về đây nữa.

Đứa cháu nhìn lên tán đa xanh rợp, rồi nắm lấy bàn tay ông.

Thành mỉm cười. Ông hiểu rằng chiến tranh đã lùi xa, nhưng tình bạn, sự hy sinh và những lời hẹn ước của một thời tuổi trẻ sẽ không bao giờ phai nhạt. Dưới gốc đa ấy, ký ức vẫn còn nguyên vẹn, nhắc nhở các thế hệ hôm nay biết trân trọng hòa bình, gìn giữ tình nghĩa và sống xứng đáng với những người đã mãi mãi nằm lại vì độc lập, tự do của Tổ quốc.