Lời hẹn ước

Năm 1965, lệnh tổng động viên vang lên khắp các miền quê. Vinh và Thoa vừa cưới nhau được tròn một tháng. Căn buồng cưới vẫn còn thơm mùi chiếu mới, đôi chiếu hoa mà mẹ Thoa đã dành dụm cả năm trời để mua cho con gái.

Sáng sớm hôm ấy, sương mù còn giăng kín những ngọn cau. Vinh khoác chiếc ba lô bạc màu, thắt lại vòng dây lưng cho thật chặt. Thoa đứng bên cạnh, tay cầm chiếc khăn mùi soa trắng có thêu đôi chim bồ câu – kỷ vật ngày hai người mới tìm hiểu nhau.

Vinh nhìn vợ, thấy đôi mắt cô đã đỏ hoe nhưng cô không khóc thành tiếng. Anh nắm lấy đôi bàn tay nhỏ nhắn của Thoa, giọng trầm xuống:

"Thoa à, đi chuyến này... không biết bao giờ anh về. Em ở nhà thay anh chăm sóc mẹ, giữ gìn sức khỏe. Đất nước hòa bình, anh sẽ về cày ruộng cho em gieo mạ."

Thoa mím chặt môi, cố nén tiếng nấc. Cô lấy từ trong túi áo ra một nắm cơm nếp bọc lá chuối, còn nóng hổi, nhét vào ngăn bên của ba lô anh:

"Anh đi giữ mình. Em không cần anh làm anh hùng, em chỉ cần anh... sống mà về với em. Dù mười năm hay hai mươi năm, em vẫn cứ đợi ở gốc đa này."

Vinh đi biền biệt. Thoa ở nhà trở thành người đàn bà "vác cày thay chồng". Những đêm bom Mỹ dội xuống làng, cô vừa chạy xuống hầm vừa ôm chặt chiếc gối cưới của hai vợ chồng. Mỗi lá thư Vinh gửi về từ chiến trường Khe Sanh, Quảng Trị đều bị hun khói, nét chữ nhòe đi vì mưa rừng, nhưng dòng nào cũng kết thúc bằng câu: "Đợi anh, nhất định anh sẽ về."

Trong một trận đánh ác liệt năm 1972, đơn vị của Vinh bị bao vây. Giữa làn đạn mịt mù, anh lấy chiếc khăn mùi soa của Thoa ra lau vội vết máu trên mặt. Chiếc khăn trắng tinh khôi năm xưa giờ đã sờn cũ, thấm đẫm mồ hôi và bụi đường, nhưng nó là bùa hộ mệnh, là niềm tin duy nhất giúp anh vượt qua cơn đói, cơn khát và cái chết cận kề.

Tháng 5 năm 1975, nắng vàng rực rỡ đổ xuống dòng sông quê. Thoa vẫn thói quen cũ, chiều nào cũng ra gốc đa đầu làng đứng nhìn con đường đất đỏ.

Xa xa, một người đàn ông mặc bộ quân phục sờn rách, một ống quần lủng lẳng vì mất đi chân trái, chống nạng gỗ từng bước chậm rãi đi vào làng. Thoa sững sờ, chiếc nón lá trên tay rơi xuống đất lúc nào không hay.

Vinh dừng lại dưới gốc đa, nhìn người vợ đã bắt đầu có những nếp nhăn nơi khóe mắt. Anh không nói được lời nào, chỉ run run lấy từ túi áo ngực ra chiếc khăn mùi soa cũ nát, đưa lên cho cô thấy.

Thoa lao đến, ôm chầm lấy anh. Bao nhiêu kìm nén, bao nhiêu nỗi đợi chờ suốt mười năm ròng vỡ òa thành tiếng khóc nức nở. Họ không cần nói gì cả, vì tiếng đập của hai trái tim sau bao năm xa cách đã nói thay tất cả những lời yêu thương nhất.