LỜI HẸN ƯỚC BÊN BỜ THẠCH HÃN
Dòng sông Thạch Hãn mùa hè năm 1972 đỏ rực máu và lửa. Khói súng khét lẹt bao phủ cả một vùng Thành cổ Quảng Trị. Dưới lòng sông, nước cuộn chảy xiết, mang theo cả những mảnh vỡ của thuyền bè và bùn đất bị cày xới. Đêm nay, tiểu đội của Thành có nhiệm vụ vượt sông để tiếp tế đạn dược và lương thực cho các chiến sĩ đang bám trụ kiên cường bên trong Thành cổ. Thành là một sinh viên trường Đại học Tổng hợp văn khoa vừa xếp bút nghiên lên đường nhập ngũ, khuôn mặt thư sinh nhưng đôi mắt lại vô cùng kiên định.
Trước giờ xuống thuyền, Thành gặp lại Thảo – cô y tá chiến trường có nụ cười tỏa nắng, người đồng hương cùng đi trên một chuyến tàu từ ga Hàng Cỏ ngày ra trận. Thảo đang bận rộn băng bó cho một chiến sĩ bị thương nặng, tà áo chữ thập đỏ của cô đã thấm đẫm máu. Thấy Thành đi qua, Thảo ngước lên nhìn, đôi mắt trùng xuống vì lo lắng. Ai cũng biết, bước qua dòng sông Thạch Hãn đêm nay nghĩa là bước vào lằn ranh giữa sự sống và cái chết.
Thành dừng bước, chiếc ba lô nặng trĩu trên vai. Anh mở túi áo ngực, lấy ra một chiếc nhẫn nhỏ được làm tỉ mẩn từ vỏ đạn cao xạ bằng đồng, bề mặt được mài nhẵn thín. Anh cầm lấy bàn tay nhỏ nhắn nhưng đầy vết chai sạn của Thảo, đặt chiếc nhẫn vào lòng bàn tay cô: — Thảo giữ lấy cái này. Nếu… nếu trận này anh bình yên trở về, anh sẽ tự tay đeo nó vào ngón tay em. Hết chiến tranh, chúng mình cùng về lại giảng đường, anh dắt em đi dưới hàng cây sấu già Hà Nội, được không?
Thảo cắn chặt môi để tiếng khóc không bật ra ngoài. Cô gật đầu mạnh, nước mắt lăn dài trên má, hòa vào vệt khói bom xám xịt trên khuôn mặt thanh tú: — Em sẽ đợi. Cho dù bao lâu em cũng đợi. Anh nhất định phải về đấy!
Tiếng đại bác của địch từ phía bên kia bờ lại nổ súng gầm rú. Mặt sông Thạch Hãn bốc lên những cột nước khổng lồ. Thành quay người, lao nhanh xuống chiếc thuyền cao su cùng đồng đội. Chiếc thuyền nhỏ nhoi lao vào dòng nước dữ, giữa những làn đạn vạch đường đỏ lòm như những con rắn lửa xé rách bóng đêm. Thảo đứng trên bờ, tay nắm chặt chiếc nhẫn đồng lạnh ngắt, mắt không rời bóng chiếc thuyền đang mờ dần trong làn khói đạn.
Chiếc thuyền của Thành đi đến giữa dòng thì một quả đạn pháo nổ ngay bên cạnh. Sức ép khủng khiếp hất tung mọi thứ. Thành bị hất văng xuống dòng nước xiết. Trong khoảnh khắc cơ thể chìm dần vào lòng sông lạnh giá, anh không cảm thấy sợ hãi. Tâm trí anh hiện lên rõ mồn một hình ảnh giảng đường đại học ngập tràn ánh nắng, bóng dáng mẹ già tựa cửa mong con, và nụ cười của Thảo dưới hàng sấu già Hà Nội. Anh cố hết sức ngoi lên, dùng một cánh tay còn lành lặn để đẩy hòm đạn cuối cùng về phía bờ bên kia cho đồng đội, trước khi dòng nước Thạch Hãn ôm lấy anh vào lòng.
Mười lăm năm sau ngày hòa bình lập lại, Thảo – giờ đã là một người phụ nữ trung niên với mái tóc đã chớm sợi bạc – quay trở lại bờ sông Thạch Hãn. Trên ngón tay áp út của cô, chiếc nhẫn làm từ vỏ đạn năm xưa vẫn sáng loáng. Cô thả xuống lòng sông một nhành hoa thạch thảo trắng tinh khôi. Nước sông hôm nay xanh trong vắt, lững lờ trôi như chưa từng đi qua một thời khói lửa. Cô nhìn xuống dòng nước, nghẹn ngào nói nhỏ: “Em về thăm anh đây, Thành ơi. Hàng sấu già năm nay lại thay lá rồi…”.
