NGUYỄN VIẾT XUÂN và Lời hô "Nhằm thẳng quân thù mà bắn"
Anh hùng Nguyễn Viết Xuân (1934 – 1964) là một biểu tượng bất tử của tinh thần chiến đấu kiên cường và lòng quả cảm của lực lượng Phòng không - Không quân Việt Nam. Lời hô vang đanh thép "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của ông giữa trận địa khói lửa đã trở thành hiệu lệnh tiến công, khẩu hiệu thi đua yêu nước làm nức lòng hàng triệu chiến sĩ và đồng bào cả nước trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
1. Bối cảnh trận địa khốc liệt tại miền Tây Quảng Bình
Tháng 11 năm 1964, đế quốc Mỹ điên cuồng mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc bằng không quân. Lúc này, Thiếu úy Nguyễn Viết Xuân đang giữ chức vụ Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ, có nhiệm vụ bảo vệ bầu trời vùng biên giới miền Tây tỉnh Quảng Bình.
Ngày 18 tháng 11 năm 1964, một tốp máy bay tiêm kích phản lực F-100 và F-105 của Mỹ bất ngờ lao đến oanh tạc dữ dội vào trận địa của Đại đội 3 hòng đè bẹp các họng súng cao xạ của ta. Tiếng bom đạn gầm rú xé toạc bầu trời, khói lửa mù mịt bao trùm khắp các mâm pháo.
2. Lời hô vang trong máu và lửa
Cuộc đọ sức diễn ra vô cùng bất đối xứng và ác liệt. Máy bay Mỹ liên tục lao xuống trút bom, bắn tên lửa phá hủy trận địa. Trong làn mưa bom bão đạn đó, Nguyễn Viết Xuân với cương vị là chính trị viên đã không một chút sợ hãi. Ông lao ra khỏi công sự, đi qua từng mâm pháo để động viên, chỉ huy các chiến sĩ giữ vững vị trí chiến đấu.
Bị thương nghiêm trọng: Trong đợt tấn công thứ ba của địch, một mảnh bom phạt ngang làm gãy nát đùi phải của Nguyễn Viết Xuân. Vết thương ra máu xối xả khiến ông kiệt sức.
Nén đau giữ trận địa: Y tá lao đến định băng bó và đưa ông về tuyến sau, nhưng Nguyễn Viết Xuân dứt khoát cự tuyệt. Ông yêu cầu dùng dao găm cắt bỏ phần thịt gãy nát dính lủng lẳng để bớt vướng víu, rồi dùng băng ép chặt vết thương để tiếp tục đứng vững chỉ huy.
Tiếng hô bất tử: Khi thấy một chiếc máy bay Mỹ lao xuống chuẩn bị cắt bom thẳng vào mâm pháo của khẩu đội 3, Nguyễn Viết Xuân đã dồn hết sức lực cuối cùng, đứng thẳng người trên công sự và hô vang một câu đanh thép xé lòng: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!".
Hiệu lệnh như một luồng điện truyền khắp trận địa. Khẩu đội trưởng Nguyễn Quang Hùng và các pháo thủ lập tức đồng loạt nhấn cò. Các họng súng cao xạ khạc lửa mãnh liệt, quật đổ chiếc máy bay Mỹ bốc cháy ngùn ngụt trên bầu trời Quảng Bình.
3. Sự hy sinh và di sản tinh thần nghìn thu thuở
Do vết thương quá nặng và mất máu quá nhiều, Nguyễn Viết Xuân đã trút hơi thở cuối cùng ngay tại trận địa vào ngày hôm đó ở tuổi 30.
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Lời hô "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của ông không chỉ dừng lại ở trận địa pháo năm ấy, mà ngay lập tức lan tỏa thành một phong trào hành động cách mạng rộng khắp cả nước. Câu nói trở thành lẽ sống, châm ngôn chiến đấu của tất cả các lực lượng vũ trang từ bộ đội, dân quân tự vệ cho đến các tầng lớp thanh niên xung phong, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược.
