Lời hô vang bất tử trên pháp trường Chí Hòa

Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng (nay là phường Điện Thắng Trung), thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, năm 1956, ông vào Sài Gòn làm thợ điện tại Hãng điện Việt Nam. Tại đây, ông giác ngộ cách mạng và trở thành chiến sĩ biệt động thuộc Quân khu Sài Gòn – Gia Định.

Tháng 5 năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Việt Nam thị sát để chuẩn bị mở rộng chiến tranh xâm lược, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) nhằm tiêu diệt tên trùm chiến tranh này. Tuy nhiên, khi công việc chuẩn bị gần hoàn thành, kế hoạch bị lộ và Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt vào đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964.

Trong ngục tù của chính quyền Sài Gòn và Mỹ, Nguyễn Văn Trỗi chịu đựng vô vàn đòn tra tấn tàn bạo nhưng ông kiên quyết giữ vững bí mật tổ chức. Để cứu Nguyễn Văn Trỗi, một tổ chức du kích Venezuela (FALN) đã bắt giữ một sĩ quan không quân Mỹ và tuyên bố sẽ đổi mạng sống của sĩ quan Mỹ lấy tự do cho Nguyễn Văn Trỗi. Nhưng chính quyền Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã lật lọng, tử hình ông ngay sau khi sĩ quan Mỹ được thả.

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại khám Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra thi hành án tử hình. Trước đông đảo nhà báo trong và ngoài nước, ông đã thể hiện bản lĩnh hiên ngang phi thường: giật phắt băng đen bịt mắt, chỉ vào mặt kẻ thù vạch trần tội ác xâm lược Mỹ. Những giây phút cuối cùng, ông cất tiếng hô vang 3 lần: "Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!". Sự hy sinh oanh liệt của Nguyễn Văn Trỗi đã thổi bùng ngọn lửa đấu tranh cách mạng của thanh niên Việt Nam và gây chấn động dư luận thế giới. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân năm 1964.