Lời hỏi cuối cùng trước giờ nhắm mắt – 'Pháo có sao không đồng chí?'

Theo tư liệu lịch sử chính thống của Bộ Quốc phòng, hành động xả thân chèn pháo cứu vũ khí của Khẩu đội trưởng Tô Vĩnh Diện đêm 1/2/1954 trên dốc Chuối không chỉ là sự dũng cảm tức thời mà là biểu hiện trọn vẹn của tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc.

Sau khi ép thân mình vào bánh xe pháo trái giúp khẩu pháo 37mm dựa vào vách núi dừng lại bên mép vực, Tô Vĩnh Diện bị bánh xe pháo đè trúng gãy nhiều xương sống và chấn thương ngực rất nặng. Các chiến sĩ trong khẩu đội òa khóc, vội vã dùng đòn bẩy nâng bánh pháo đưa anh ra ngoài cấp cứu.

Nằm trên tay đồng đội, giữa cơn đau xé ruột và hơi thở đã rất yếu, câu đầu tiên người chiến sĩ 30 tuổi cố sức thì thào hỏi đồng chí mình không phải về bản thân mà là: "Pháo có sao không đồng chí?". Khi nghe đồng đội báo pháo vẫn nguyên vẹn không bị hỏng hóc, Tô Vĩnh Diện mỉm cười thanh thản rồi yên nghỉ trong vòng tay đồng đội. Lời nói cuối cùng ấy mãi là nốt trầm kiêu hãnh trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.