LỜI HỒI ĐÁP SAU NỬA THẾ KỶ

LỜI HỒI ĐÁP SAU NỬA THẾ KỶ

Kỷ vật duy nhất

Trong ngăn tủ gỗ được lau chùi cẩn thận, cô Tươi lấy ra một chiếc hộp

sắt hoen gỉ. Bên trong không phải vàng bạc, mà là những tờ giấy pơ-lu-a

mỏng dính, chữ mực cửu long đã nhòe đi vì ẩm mốc và có lẽ là cả nước

mắt.

"Đây là tất cả những gì cô biết về bố" cô Tươi nói, giọng nghẹn lại.

"Ông đi khi cô mới 3 tuổi, đến khi ông hy sinh, cô cũng chẳng có lấy một

tấm ảnh thờ tử tế, chỉ có những dòng thư này gửi về từ chiến trường."

Đứa trẻ lớn lên cùng những lá thư

Bố cô Tươi, liệt sĩ Nguyễn Văn Dũng, lên đường nhập ngũ năm 1968

khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang vào giai đoạn quyết liệt nhất. Ở

quê nhà, người vợ trẻ và đứa con thơ chỉ biết gửi gắm nỗi nhớ qua

những dòng hồi âm.

Cô Tươi kể rằng, ký ức về cha trong cô là một khoảng trắng được lấp

đầy bằng lời kể của mẹ. Mẹ bảo cha hiền lắm, cha viết chữ rất đẹp.

Trong những lá thư từ tiền tuyến, cha luôn dặn: "Con gái phải ngoan,

phải học chữ để sau này xây dựng đất nước. Bố đi đánh giặc, khi nào

hết giặc bố về mua búp bê cho con."

Nhưng lời hứa về con búp bê ấy mãi mãi không thực hiện được. Năm

1971, giấy báo tử gửi về. Mẹ cô ngã quỵ, còn cô Tươi khi ấy mới 6 tuổi,

chỉ biết nhìn tấm giấy màu hồng nhạt mà chưa hiểu hết hai chữ "Liệt sĩ"

nặng nề đến nhường nào.

Hành trình đi tìm "Lời hồi đáp"

Lớn lên, nỗi khao khát được đưa cha về quê cha đất tổ trở thành mục

đích sống của cô Tươi. Suốt hơn 20 năm, cô đã đi dọc các nghĩa trang

liệt sĩ từ Quảng Trị, đường 9 Nam Lào đến các tỉnh miền Tây.

"Có những lúc cô tưởng như tuyệt vọng khi nhìn hàng ngàn ngôi mộ

'Liệt sĩ chưa biết tên'. Cô cứ tự hỏi, liệu cha mình có nằm trong số đó?

Cha có lạnh không? Cha có nhớ đường về nhà không?" cô chia sẻ.

Bước ngoặt đến vào năm 2018, nhờ sự giúp đỡ của các cựu chiến binh

cùng trung đoàn và công nghệ giám định gen, hài cốt của liệt sĩ đã được

tìm thấy tại một cánh rừng già gần biên giới. Ngày đón cha về, cả làng ra

đầu ngõ. Cô Tươi ôm lấy tiểu sành bọc lá cờ Tổ quốc, khóc như đứa trẻ

lên ba: "Bố ơi, con đón bố về với mẹ đây!"

Lăng kính Gen Z – Khi nỗi đau hóa thành sức mạnh

Là một người trẻ thuộc thế hệ Gen Z, khi lắng nghe câu chuyện của cô

Tươi, tôi không chỉ thấy nỗi đau mất mát. Tôi thấy một sự tiếp nối kỳ

diệu. Chiến tranh có thể lấy đi mạng sống của một người lính, nhưng

không thể cắt đứt tình thâm.

Chúng tôi, những người lớn lên khi đất nước đã tròn tiếng cười, đôi khi

thấy hai chữ "hòa bình" là điều hiển nhiên. Nhưng với cô Tươi và hàng

vạn gia đình liệt sĩ khác, hòa bình là sự chờ đợi mòn mỏi, là những

chuyến đi không ngày kết thúc, là sự hy sinh của cả người đi lẫn người ở

lại.

Câu chuyện của cô Tươi nhắc nhở tôi rằng: Mỗi cái tên trên đài tưởng

niệm là một cuộc đời, một người cha, một người chồng. "Thời hoa lửa"

không chỉ cháy ở chiến trường, nó còn cháy trong trái tim những người

mẹ, người con ở hậu phương – những người đã dành cả đời để giữ lửa

cho ký ức.

Viết tiếp trang sử hòa bình

Cuộc gặp gỡ với cô Tươi kết thúc bằng một nụ cười thanh thản. Cha cô

đã về, mẹ cô cũng đã yên lòng ở tuổi xế chiều. Còn với tôi, trang viết về

"Câu chuyện thời hoa lửa" giờ đây có thêm một sắc màu mới: sắc màu

của sự tri ân và lòng hiếu nghĩa.

Chúng ta không chọn được lịch sử, nhưng chúng ta chọn được cách sống

để xứng đáng với lịch sử ấy.