Lời Hứa Mùa Thu 1945

Năm 1945 là mốc lịch sử đặc biệt: Đất nước vừa giành được độc lập sau

Cách mạng Tháng Tám thì bão táp lại tới. Cuộc kháng chiến chống Pháp bùng

nổ ở Nam Bộ rồi lan ra toàn quốc. Câu chuyện dưới đây kể về một "người cựu

chiến binh" đặc biệt — một người lính đã từng đi qua năm 1945 lịch sử ấy.

Trong căn phòng nhỏ nghi ngút khói trầm, ông Bút — năm nay đã ngoài trăm

tuổi — chậm rãi mở chiếc hộp gỗ cũ kỹ. Bên trong không có huy chương hay kỷ

vật đắt giá, chỉ có một chiếc còi đồng hoen gỉ và một tấm ảnh trắng đen đã mờ

nét.

Thu Mùa thu năm 1945, ông Bút mới mười tám tuổi, là thanh niên Tự vệ miền

quê nghèo Bắc Bộ. Sáng 2/9, ông cùng hàng vạn người dân gậy giộc, giáo mác

nức lòng kéo về Quảng trường Ba Đình nghe Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập.

Cảm giác sung sướng của người dân một nước tự do khi ấy như ngấm vào từng

mạch máu.

Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày tày. Chỉ vài tháng sau, thực dân Pháp quay lại

xâm lược. Cuối năm 1946, lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến vang lên. Ông

Bút gia nhập Trung đoàn Thủ Đô, trở thành người lính "Quyết tử để Tổ quốc

quyết sinh".

Kỷ niệm sâu sắc nhất đời ông là mùa đông năm 1945 - 1946 khốc liệt. Ngày ấy,

đơn vị ông thiếu thốn đủ đường: súng không đủ đạn, cơm không đủ ăn, áo may

bằng vải thô mỏng dính giữa cái lạnh cắt da của Hà Nội. Chiếc còi đồng chính là

thứ ông dùng để phát lệnh gác và báo động cho đồng đội mỗi khi địch tấn công.

— "Ngày đó khổ lắm cháu ạ," ông Bút hướng đôi mắt đục mờ nhìn cháu nội.

"Mỗi bữa chỉ có vài hớp cháo loãng với muối hạt. Nhưng kỳ lạ là không ai kêu

than, không ai sợ chết. Mới vừa thoát kiếp nô lệ năm 1945, ai cũng hiểu: Mất

nước là mất tất cả. Thà làm ma nước Nam còn hơn làm dân nô lệ."

Trong một trận chiến cố thủ tại phố cổ Hà Nội, người bạn thân nhất của ông ngã

xuống ngay trước mắt, trên tay vẫn cầm chặt lá cờ đỏ sao vàng. Trước khi nhắm

mắt, anh chỉ nhắn lại một câu: "Giữ lấy độc lập nghe Bút!"

Ông Bút đã sống, chiến đấu suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ

để giữ trọn lời hứa ấy. Đến khi về hưu với đôi chân để lại một phần xương thịt

nơi chiến trường, ông lại gom góp lương hưu mở lớp học tình thương, dạy chữ

cho trẻ em nghèo trong làng.

Đến tận bây giờ, mỗi lần con cháu hỏi về định nghĩa "yêu nước", ông Bút lại

cầm chiếc còi đồng cũ lên, giọng run run nhưng đầy tự hào:

— "Yêu nước của thế hệ 1945 chúng ông là sẵn sàng ngã xuống để lá cờ đỏ

không bao giờ bị hạ xuống. Còn yêu nước của các cháu hôm nay, là giữ cho đất

nước này bình yên, không để ai phải sống trong đói nghèo, gian khổ như ngày

xưa nữa."