LỜI KỂ CỦA BÀ – MỘT THỜI HOA LỬA

Chiều xuống chậm trên hiên nhà nhỏ. Nắng cuối ngày trải dài trên nền gạch cũ, nơi bà thường ngồi mỗi khi rảnh rỗi. Lũ trẻ trong xóm đã quen với hình ảnh ấy – một người bà tóc bạc, ánh mắt hiền nhưng sâu, như chứa cả một bầu trời ký ức.

Hôm nay, thằng Tí hỏi:
“Bà ơi, hồi trẻ bà làm gì ạ?”

Bà cười, chậm rãi rót chén nước:
“Bà… là thanh niên xung phong.”

Câu trả lời tưởng chừng đơn giản, nhưng lại khiến lũ trẻ tròn mắt.

“Là gì hả bà?”

Bà nhìn xa xăm, giọng trầm xuống:
“Là những người đi mở đường… trong chiến tranh.”

Bà kể, ngày ấy bà mới mười tám tuổi. Cái tuổi đáng ra được mặc áo đẹp, đi hội làng, mơ những điều giản dị. Nhưng chiến tranh không cho người ta nhiều lựa chọn.

“Bà nhớ hôm lên đường, mẹ bà không khóc. Chỉ dặn một câu:
‘Đi thì đi cho đáng… đừng sống hèn.’”

Bà mang theo câu nói ấy suốt những năm tháng sau này.

Công việc của bà và đồng đội là mở đường, san lấp hố bom, đảm bảo tuyến vận chuyển không bị gián đoạn. Nghe thì đơn giản.

Nhưng đó là những con đường… nằm dưới bom đạn.

“Có hôm vừa lấp xong hố bom, chưa kịp đứng lên thì máy bay lại tới. Tất cả lại lao vào làm tiếp.”

Một đứa trẻ hỏi:
“Bà không sợ ạ?”

Bà cười, ánh mắt hiền nhưng kiên định:
“Sợ chứ… ai mà không sợ. Nhưng nếu mình sợ mà bỏ chạy, thì xe không đi được, bộ đội không có lương thực. Nên… cứ làm thôi.”

Bà dừng lại một lúc, như để nhớ lại điều gì đó rất xa.

“Có một lần, trời mưa lớn. Đường lầy, xe mắc kẹt. Cả đội phải lội bùn, lấy tay đào từng nhát để xe đi qua.”

Bà kể, khi ấy có một cô bạn tên Hạnh. Nhỏ người, hay cười.

“Con bé lúc nào cũng bảo: ‘Ráng thêm chút nữa thôi, rồi mình nghỉ.’”

Nhưng cái “chút nữa” ấy… kéo dài đến tận cuối đời của cô.

Một trận bom bất ngờ ập xuống. Khi khói tan, Hạnh không còn nữa.

Giọng bà chùng xuống.

Lũ trẻ im lặng.

“Bà nhớ hôm đó, không ai khóc thành tiếng. Chỉ cắm cúi làm tiếp. Vì nếu dừng lại… thì mọi thứ phía sau sẽ dừng lại.”

Gió chiều thổi nhẹ. Bà đưa tay vuốt lại mái tóc bạc.

“Các cháu biết không, ngày đó tụi bà không nghĩ mình là anh hùng gì đâu. Chỉ nghĩ đơn giản là… việc cần làm thì phải làm.”

Một đứa trẻ hỏi nhỏ:
“Bà có tiếc tuổi trẻ không?”

Bà nhìn về phía xa, nơi ánh nắng cuối cùng vừa tắt:
“Không. Vì bà đã sống một tuổi trẻ có ích.”

Rồi bà quay lại, nhìn lũ trẻ, giọng nhẹ nhưng rõ:
“Chỉ tiếc là… có những người bạn của bà không kịp già như bà.”

Khoảng lặng kéo dài.

Không ai nói gì.

Chỉ có tiếng lá xào xạc.

Một lúc sau, thằng Tí khẽ hỏi:
“Bà ơi… bây giờ tụi con phải làm gì?”

Bà mỉm cười, ánh mắt ấm áp:
“Không cần làm điều gì lớn lao đâu. Chỉ cần sống tử tế, học hành chăm chỉ… và nhớ rằng hòa bình này không tự nhiên mà có.”

Chiều tắt hẳn.

Lũ trẻ ra về, nhưng không còn ồn ào như lúc đến.

Chúng bước chậm hơn.

Có lẽ, lần đầu tiên trong cuộc đời, chúng hiểu rằng:

Có những con đường hôm nay ta đi bằng đôi chân bình yên…
đã từng được làm nên bằng máu, mồ hôi và cả tuổi trẻ của một thế hệ.

Và đâu đó, trong những câu chuyện tưởng như giản dị của một người bà…
vẫn đang cháy âm ỉ một ngọn lửa.

Ngọn lửa của “một thời hoa lửa” – không bao giờ tắt.