Lời kêu gọi “diệt giặc đói”

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa ra đời đã phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Một trong những vấn đề cấp bách nhất là nạn đói.

Hàng triệu đồng bào đã trải qua những tháng ngày đói khổ. Nạn đói năm 1944–1945 để lại hậu quả nặng nề. Nhiều làng quê tiêu điều, nhiều gia đình không còn đủ lương thực. Người dân vừa giành được độc lập nhưng cuộc sống vẫn đứng trước nguy cơ bị đói nghèo đe dọa.

Trước tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định chống nạn đói là một nhiệm vụ cấp bách của chính quyền cách mạng.

Người kêu gọi toàn dân cùng nhau cứu đói. Bác đưa ra một cách làm rất giản dị nhưng thiết thực: nhường cơm sẻ áo, tiết kiệm lương thực và giúp đỡ những người đang đói khổ.

Bác nói:

“Lúc chúng ta nâng bát cơm mà ăn, nghĩ đến kẻ đói khổ, chúng ta không khỏi động lòng.”

Từ lời kêu gọi của Bác, tinh thần tương trợ trong nhân dân được phát huy mạnh mẽ. Người có nhiều giúp người có ít, gia đình có điều kiện chia sẻ với những gia đình khó khăn.

Bác Hồ cũng đề nghị đồng bào “cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn 3 bữa”, số gạo tiết kiệm được đem quyên góp để cứu những người đang đói.

Đây là một lời kêu gọi đặc biệt. Bác không chỉ yêu cầu chính quyền thực hiện các biện pháp cứu đói mà còn mong muốn mỗi người dân trực tiếp góp sức.

Chính Bác cũng làm gương bằng cuộc sống tiết kiệm. Trong lúc đồng bào còn thiếu ăn, Người giữ những bữa ăn giản dị và thực hành tiết kiệm để chia sẻ với nhân dân.

Nhưng Bác hiểu rằng chỉ cứu đói trước mắt là chưa đủ. Muốn “diệt giặc đói” lâu dài, phải làm cho nhân dân có việc làm, khôi phục sản xuất và tăng gia sản xuất.

Vì vậy, Người kêu gọi:

“Tăng gia sản xuất! Tăng gia sản xuất ngay! Tăng gia sản xuất nữa!”

Ở nhiều nơi, nhân dân tận dụng đất đai để trồng rau, trồng ngô, khoai, sắn; khai hoang, phục hóa và khôi phục sản xuất. Phong trào tăng gia sản xuất trở thành một trong những biện pháp quan trọng để từng bước giải quyết nạn đói.

Bên cạnh đó, Chính phủ còn thực hiện nhiều biện pháp cứu trợ, vận động quyên góp lương thực và tổ chức phân phối để hỗ trợ những vùng, những người đang gặp khó khăn.

Cuộc đấu tranh chống nạn đói được Bác Hồ ví như một cuộc chiến đấu. Nếu đất nước vừa đánh thắng giặc ngoại xâm thì nay nhân dân phải cùng nhau đánh thắng “giặc đói”.

Trong tư tưởng của Bác, độc lập không thể tách rời cuộc sống của nhân dân. Một nước độc lập phải từng bước làm cho người dân có cơm ăn, áo mặc và có cuộc sống tốt đẹp hơn.

Vì vậy, lời kêu gọi “diệt giặc đói” không chỉ là lời vận động cứu trợ trong một hoàn cảnh cấp bách. Đó còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của chính quyền và toàn xã hội đối với cuộc sống của nhân dân.

Những ngày đầu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đất nước còn nghèo, chính quyền còn non trẻ, nhưng tinh thần đoàn kết của nhân dân đã trở thành một sức mạnh lớn.

Từ những hũ gạo tiết kiệm, những bữa cơm sẻ chia đến những luống rau, thửa ruộng được khôi phục, từng việc làm nhỏ đã góp phần vào cuộc đấu tranh chống đói.

“Diệt giặc đói” vì thế trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu về tư tưởng của Bác Hồ: độc lập phải gắn với đời sống của nhân dân, và muốn vượt qua khó khăn thì phải dựa vào sức mạnh đoàn kết của toàn dân.