LỜI NHẮN CUỐI CÙNG TỪ TRƯỜNG BẮN HÓC MÔN
Tác phẩm tái hiện lại những giây phút bi tráng và đầy khí phách của Tổng Bí thư Hà Huy Tập tại phiên tòa thực dân và trên trường bắn Hóc Môn năm 1941. Qua ngòi bút kể chuyện, hình ảnh một người trí thức cách mạng hiện lên với vẻ đẹp điềm tĩnh, cương nghị, sẵn sàng đối mặt với cái chết vì lý tưởng cao đẹp. Điểm nhấn của câu chuyện chính là lời nhắn nhủ cuối cùng về việc "làm tròn nhiệm vụ", thể hiện lòng trung thành tuyệt đối của ông với Đảng và nhân dân. Đây không chỉ là một câu chuyện lịch sử,
Trong cái không khí oi nồng và đặc quánh của Khám Lớn Sài Gòn những ngày đầu năm 1941, có một người tù đặc biệt khiến ngay cả những tên cai ngục hung hãn nhất cũng phải kiêng dè bởi vẻ điềm tĩnh đến lạ lùng. Đó là Hà Huy Tập. Dáng người ông mảnh khảnh, cặp kính cận dày cộm gắn liền với hình ảnh một "giáo sư" hơn là một nhà cách mạng chuyên nghiệp, nhưng ẩn sau vẻ ngoài thư sinh ấy là một ý chí sắt đá được tôi luyện qua những năm tháng học tập tại Moscow và hoạt động bí mật khắp Đông Dương.
Tháng 3 năm 1941, thực dân Pháp đưa ông ra tòa án binh. Phiên tòa diễn ra trong sự canh phòng cẩn mật. Viên thẩm phán thực dân cố tình dùng những lời lẽ mỉa mai để hạ thấp lý tưởng của ông, hòng tìm kiếm một sự hối lỗi để làm nhụt chí phong trào đang sục sôi sau Khởi nghĩa Nam Kỳ. Nhưng chúng đã lầm. Đứng trước vành móng ngựa, Hà Huy Tập không bào chữa cho bản thân để xin đặc xá. Ông đứng thẳng, chỉnh lại gọng kính, đôi mắt sáng quắc nhìn thẳng vào Hội đồng xét xử. Giọng ông vang lên, rành rọt và đanh thép:
"Tôi chẳng có gì phải hối tiếc. Nếu còn sống, tôi vẫn sẽ tiếp tục hoạt động!"
Câu trả lời ấy như một gáo nước lạnh tạt vào mặt chính quyền thực dân, nhưng lại là luồng điện mạnh mẽ truyền đến các đồng chí đang bị giam cầm. Đối với ông, cái chết chỉ là một sự chuyển giao, còn lý tưởng là vĩnh cửu.
Sáng sớm ngày 28 tháng 8 năm 1941, sương mù còn bảng lảng trên những cánh đồng ở Hóc Môn. Tiếng xích sắt của xe quân sự nghiến trên đường đất khô khốc phá tan sự tĩnh lặng của bình minh. Hà Huy Tập cùng các đồng chí Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai... bị đưa đến pháp trường. Kẻ thù muốn dùng cái chết của những người đứng đầu để dập tắt ngọn lửa cách mạng đang âm ỉ cháy.
Khi đứng trước cọc bắn, thực dân Pháp muốn dùng băng đen bịt mắt ông. Hà Huy Tập khước từ. Ông muốn được nhìn thấy bầu trời quê hương, nhìn thấy những rặng dừa xanh ngắt của Nam Bộ lần cuối. Trong những giây phút cận kề cái chết, không một sự run rẩy, không một lời van xin. Ông lặng lẽ nhìn về phía những người dân đang đứng xa xa bị lính canh ngăn cản, rồi quay sang người quản giáo, gửi lại một lời nhắn nhủ ngắn gọn nhưng nặng tựa ngàn cân. Lời nhắn ấy sau này đã trở thành di sản tinh thần vô giá cho các thế hệ mai sau:
"Hãy nhắn lại với gia đình và bạn bè rằng: Đến phút cuối cùng, Hà Huy Tập vẫn làm tròn nhiệm vụ của mình."
Bốn chữ "làm tròn nhiệm vụ" thốt ra từ miệng một người sắp hy sinh ở tuổi 35 – cái tuổi sung sức nhất của đời người – đã định nghĩa trọn vẹn thế nào là phẩm giá của một người cộng sản. Ông không nói về vinh quang, không nói về sự ghi danh, ông chỉ nói về trách nhiệm.
Tiếng súng vang lên xé toạc màn sương. Hà Huy Tập ngã xuống, nhưng tư thế hiên ngang của ông đã tạc vào lòng đất mẹ một biểu tượng bất tử. Ông ra đi, để lại sau lưng những bản luận cương sắc sảo và một tấm gương về sự liêm chính, tận hiến đến hơi thở cuối cùng.
