Lời thề bên bến phà Châu Giang

Mùa thu năm 1945, sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, chính quyền cách mạng vừa được thành lập ở nhiều địa phương Nam Bộ thì thực dân Pháp quay trở lại xâm lược. Trên vùng đất An Giang, nhân dân lại một lần nữa chuẩn bị bước vào cuộc kháng chiến lâu dài.

Ở bến phà Châu Giang, nơi nối đôi bờ sông Hậu, những chuyến đò vẫn lặng lẽ qua lại. Ban ngày, người dân chở lúa, chở cá, buôn bán như thường lệ. Nhưng khi màn đêm buông xuống, nhiều chuyến ghe nhỏ lại mang một nhiệm vụ khác: đưa cán bộ, chuyển tài liệu và vận chuyển lương thực cho lực lượng kháng chiến.

Người chèo đò năm ấy phần lớn chỉ là những nông dân bình dị. Họ không mặc quân phục, không mang quân hàm. Vũ khí của họ chỉ là mái chèo và sự gan dạ. Mỗi chuyến vượt sông đều phải quan sát kỹ các đồn bốt, tránh ánh đèn pha của đối phương và lợi dụng con nước để đi thật nhanh.

Có những đêm nước lớn, gió mạnh làm chiếc ghe chao đảo giữa dòng. Tài liệu được bọc trong nhiều lớp dầu chống ướt, còn vũ khí được giấu dưới những bao lúa hoặc những giỏ cá vừa đánh bắt. Nếu bị khám xét, cả người chèo đò và những người trên ghe đều có thể bị bắt.

Dọc hai bên bờ sông, nhân dân luôn là điểm tựa vững chắc. Có gia đình dành một gian bếp nhỏ làm nơi nghỉ chân cho cán bộ. Có người sẵn sàng thức trắng đêm để theo dõi động tĩnh của địch rồi báo hiệu bằng những tín hiệu đã quy ước từ trước. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ ấy, nhiều chuyến vận chuyển đã vượt qua vòng kiểm soát an toàn.

Trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, tuyến giao thông trên sông Hậu giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với An Giang. Từ những chuyến ghe nhỏ ấy, nhiều cơ sở cách mạng được giữ vững, nhiều đơn vị tiếp tục nhận được lương thực và tài liệu để duy trì hoạt động.

Có lần, khi chuẩn bị xuất bến, một cụ già nhìn những thanh niên trên ghe rồi chỉ nói ngắn gọn: "Các con cứ đi, quê mình còn thì nước mình còn." Câu nói giản dị ấy trở thành lời động viên, tiếp thêm sức mạnh cho biết bao người trên hành trình đầy hiểm nguy.

Cuộc kháng chiến sau đó còn kéo dài nhiều năm với biết bao gian khổ. Nhiều người chèo đò vô danh đã không trở về, nhưng những chuyến ghe trên sông Hậu vẫn nối tiếp nhau, góp phần giữ vững mạch máu liên lạc của phong trào cách mạng ở An Giang.

Ngày nay, bến phà cũ đã được thay bằng những cây cầu hiện đại, dòng sông Hậu vẫn hiền hòa chở nặng phù sa. Nhưng trong ký ức của nhiều thế hệ, bến Châu Giang không chỉ là nơi đưa người qua sông mà còn là chứng nhân của những năm tháng hào hùng, khi những con người bình dị đã lặng lẽ góp sức mình cho độc lập của Tổ quốc.