Lời thề bên chiến hào

Tháng 2 năm 1979, giữa núi rừng biên giới Lạng Sơn, tiếng pháo dội xuống từng vách đá. Thành, người chiến sĩ trẻ quê Từ Sơn, Bắc Ninh, siết chặt khẩu súng trong tay. Trong túi áo ngực anh là cuốn sổ nhỏ ghi chép về đồng chí Ngô Gia Tự (1908–1935), người con ưu tú của quê hương, nhà lãnh đạo cách mạng tiền bối từng khởi xướng phong trào “Vô sản hóa” năm 1928 và tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng năm 1929.

Rạng sáng, một trận pháo kích dữ dội bất ngờ trút xuống trận địa. Đất đá tung lên mù mịt. Khi tiếng pháo vừa ngớt, Thành phát hiện một đồng đội bị thương mắc kẹt gần đoạn hào sạt lở. Cùng lúc ấy, người chỉ huy nhận được tin một nhóm dân thường vẫn chưa rời khỏi căn nhà dưới chân núi. Tình thế trở nên vô cùng nguy cấp: nếu rời vị trí, tuyến phòng ngự có thể bị sơ hở; nhưng nếu không cứu người ngay, đồng đội và những người dân vô tội có thể mất mạng.

“Báo cáo! Cho tôi đưa anh em ra cứu người!”, Thành khẩn thiết đề nghị.

Người chỉ huy nhìn về phía trận địa đang rung chuyển, giọng đanh lại: “Cậu phải nhớ, giữ vững vị trí cũng là bảo vệ đồng bào! Không được hành động nóng vội!”

Thành nghẹn lại. Anh hiểu mệnh lệnh, nhưng tiếng kêu cứu yếu ớt từ phía dưới cứa vào lòng. Trong khoảnh khắc ấy, bàn tay anh chạm phải cuốn sổ nhỏ. Tên đồng chí Ngô Gia Tự hiện lên trong tâm trí. Người chiến sĩ cách mạng năm xưa đã dấn thân vào phong trào quần chúng, chấp nhận gian khổ để phụng sự nhân dân. Thành tự hỏi: nếu chỉ biết sợ hãi trước hiểm nguy, anh có xứng đáng với truyền thống của quê hương?

“Báo cáo thủ trưởng, xin cho tổ cứu hộ phối hợp với lực lượng tại chỗ. Chúng tôi sẽ không bỏ vị trí!”

Người chỉ huy nhìn thẳng vào mắt Thành, rồi nhanh chóng phân công nhiệm vụ. Trong tiếng súng lại vang lên, Thành cùng hai đồng đội men theo chiến hào đổ nát, kéo người bị thương về nơi an toàn. Khi tới căn nhà dưới chân núi, họ phát hiện một bé gái đang ôm chặt bà mình giữa căn phòng phủ đầy bụi đất. Thành cõng bà cụ, một đồng đội bế đứa trẻ, người còn lại yểm trợ phía sau. Một tiếng nổ vang lên khiến cả nhóm ngã dúi xuống đất. Thành đau buốt ở cánh tay, nhưng vẫn gượng dậy, hét lớn: “Còn sống là còn phải đưa đồng bào ra ngoài!”

Khi tất cả trở về được nơi trú ẩn, người chỉ huy đặt tay lên vai Thành: “Cậu đã hiểu điều quan trọng nhất. Người lính bảo vệ Tổ quốc không chỉ bằng khẩu súng, mà còn bằng trách nhiệm với nhân dân.”

Đêm ấy, bên chiến hào, Thành mở cuốn sổ đã nhàu nát vì đất bụi. Anh khẽ đọc tên Ngô Gia Tự rồi nhìn về phương Nam, nơi quê nhà Từ Sơn đang cách xa hàng trăm cây số. Anh biết mình có thể không trở về, nhưng nhất định không để nỗi sợ hãi khuất phục.

Bởi với Thành, lời thề bảo vệ Tổ quốc không chỉ là lời hứa trước giờ ra trận, mà là lựa chọn được giữ vững ngay giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.

Nhiều năm sau, khi kể lại câu chuyện cho thế hệ trẻ, Thành vẫn nhắc đến đồng chí Ngô Gia Tự như một ngọn lửa tinh thần. Ngọn lửa ấy không xóa đi nỗi đau chiến tranh, nhưng nhắc mỗi người rằng lòng yêu nước phải được chứng minh bằng lòng dũng cảm, sự đoàn kết và trách nhiệm với nhân dân.