Lời thề dựng đền giữa vùng kìm kẹp
Sinh ra trong một gia đình nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng, năm 1955, khi mới 16 tuổi, bà Phạm Thị Bay (tên thường gọi Ba Bay) tham gia kháng chiến. Đến năm 1969, bà giữ cương vị Phó bí thư xã Hưng Mỹ, đúng giai đoạn chiến tranh miền Nam bước vào thời kỳ ác liệt.
Tháng 9.1969, tin Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần lan đến tận vùng đất cuối trời
Nam khiến cán bộ, đảng viên và nhân dân xã Hưng Mỹ chìm trong đau
thương. Những ngày ấy, một quyết định táo bạo được đưa ra là dựng đền thờ
Bác ngay giữa vùng địch kiểm soát.
Với vai trò Phó bí thư xã, bà Ba Bay trực tiếp vận động người dân xây dựng
công trình tại ngã ba Đầu Sấu, trên phần đất gia đình ông Nguyễn Văn Cung
(ấp Rau Dừa). Việc xây dựng diễn ra bí mật tuyệt đối. Người góp công, người
góp của, chỉ trong khoảng 10 ngày, đền thờ Bác Hồ bằng cây được dựng lên
đơn sơ nhưng trang nghiêm. Ngày khánh thành, cán bộ và nhân dân tổ chức
lễ rước ảnh Bác làm bằng lụa trong khung gỗ hình chữ nhật - một nghi lễ
thiêng liêng giữa bom đạn chiến tranh.
Địch nhiều lần tổ chức tấn công nhằm đốt phá. Du kích địa phương lập hầm
hào, bãi chông dày đặc bảo vệ ngôi đền, liên tục đẩy lùi các cuộc càn quét.
Tuy nhiên, do vật liệu tạm bợ, công trình dần xuống cấp khi chiến tranh ngày
càng khốc liệt.
