LỜI THỀ DƯỚI GỐC SA MỘC

Nhân vật chính là chàng trai Sùng A Lềnh, người thôn Tả Chải, Mường Hum.

Năm ấy, khi giặc Pháp bắt đầu lập đồn ở vùng thấp, chúng ép mỗi bản phải nộp thóc và trai tráng đi phu. Cha của Lềnh bị bắt đi mở đường, chưa đầy ba tháng thì chết vì sốt rét rừng. Xác ông được dân bản khiêng về trong một tấm chiếu rách.

Đêm chôn cha, Lềnh đứng lặng dưới gốc sa mộc đầu bản. Gió rừng thổi mạnh, cây rung lên như khóc. Chàng đặt tay lên thân cây, thề:

“Nếu còn sống, con sẽ giữ đất này. Giặc còn thì con chưa về nhà.”

Từ đó, Lềnh gia nhập đội nghĩa quân. Anh không có súng, chỉ có nỏ và dao quắm, nhưng thuộc từng khe suối, từng lối mòn. Nhiều lần, chính anh đã dẫn nghĩa quân vượt rừng, đánh bất ngờ rồi rút êm trong đêm.

Sau một trận phục kích, Lềnh bị thương nặng. Anh mất máu nhiều, hy sinh bên bờ suối Nậm Hum. Nơi anh ngã xuống, dân bản trồng một cây sa mộc non. Cây lớn dần theo năm tháng, như lời thề chưa bao giờ cũ.