Lời Thề Giữ Đảo Khúc Gạc Ma 1988
38 năm trôi qua, hình ảnh người lính trẻ quấn lá cờ Tổ quốc quanh thân mình trước làn đạn pháo kẻ thù vẫn không phai trong ký ức dân tộc, như lời nhắc về 64 người con đất Việt đã nằm lại giữa biển khơi Gạc Ma, Cô Lin và Len Đao ngày 14/3/1988.
16 giờ ngày 13/3/1988, tàu HQ 604 và HQ 505 cơ động đến vị trí quy định tại hai bãi đá Cô Lin và Gạc Ma, thả neo an toàn. Sáng sớm 14/3, cán bộ chiến sĩ Trung đoàn Công binh 83 trên tàu HQ 604 bắt đầu chuyển vật tư lên bãi đá Gạc Ma để xây dựng công trình bảo vệ đảo. Ngay lập tức, ba tàu chiến đối phương áp sát, quay pháo hướng vào tàu HQ 604 uy hiếp, dùng loa yêu cầu cán bộ chiến sĩ ta phải rời khỏi khu vực Gạc Ma. Những người lính biển ngày ấy đã quyết không rời.
6 giờ sáng 14/3, ba xuồng nhôm chở 40 lính đối phương cùng vũ khí đổ bộ lên bãi đá Gạc Ma. Thiếu úy Trần Văn Phương, Phó chỉ huy đảo Gạc Ma thuộc Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân, chỉ huy đồng đội kiên quyết bảo vệ cờ, bảo vệ chủ quyền Tổ quốc. Ông hy sinh ngay trên bãi đá, trước đó đã kịp quấn lá cờ Tổ quốc quanh thân mình và nhắn đồng đội: "Không được lùi bước, phải để cho máu mình tô thắm lá cờ Tổ quốc và truyền thống vinh quang của Quân chủng".
Chiến sĩ công binh Nguyễn Văn Lanh lao vào giữ cột cờ ngay sau đó. Bị đâm lê vào vai, anh ngã xuống, nhưng hai tay vẫn ôm chặt cột cờ, không buông, giữ cho lá cờ Tổ quốc tiếp tục tung bay giữa biển khơi.
Không uy hiếp được bộ đội ta rút lui, đối phương nã pháo bắn thẳng vào tàu HQ 604 và những người lính đang làm nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ đảo. Tàu HQ 604 bị hỏng nặng, không thể nhổ neo ủi bãi. Mặc đạn pháo bắn xối xả, thuyền trưởng Vũ Phi Trừ vẫn bình tĩnh chỉ huy, động viên đồng đội vừa chiến đấu tự vệ vừa cấp cứu thương binh và cứu chữa tàu.
Cho đến khi tàu HQ 604 bốc cháy và chìm xuống biển, thuyền trưởng Vũ Phi Trừ và nhiều cán bộ, chiến sĩ trên tàu đã anh dũng hy sinh cùng con tàu.
Ở bãi đá Cô Lin, thiếu tá Vũ Huy Lễ, thuyền trưởng tàu HQ 505, cùng thượng úy Võ Tá Du, thuyền phó chính trị, đưa bộ đội lên cắm hai lá cờ Tổ quốc trên bãi đá. Khi phát hiện đồng đội ở Gạc Ma bị tấn công, thiếu tá Lễ lập tức ra lệnh nhổ neo. Hai tàu chiến đối phương nã pháo vào tàu HQ 505 nhưng không làm chậm được quyết định của người thuyền trưởng.
Thiếu tá Lễ lệnh cho chiến sĩ hàng hải hướng thẳng mũi tàu vào bãi đá Cô Lin, mở hết tốc độ lao lên. Con tàu bị hư hại nặng, nằm lại trên bãi đá, trở thành cột mốc chủ quyền bất động, vững chắc khẳng định chủ quyền Tổ quốc giữa biển khơi.
Tại Len Đao, tàu HQ 605 sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại đảo Đá Đông được lệnh cơ động về chốt giữ. Sáng sớm 14/3, chỉ huy tàu cho hạ xuồng cắm hai lá cờ Tổ quốc tại Len Đao. Hơn 8 giờ sáng cùng ngày, tàu hộ vệ tên lửa đối phương từ hướng Gạc Ma kéo đến nã pháo trực tiếp vào cabin tàu HQ 605. Tàu bốc cháy, không thể cứu được. Thuyền trưởng lệnh cho toàn bộ anh em rời tàu bơi vào đảo, băng bó thương binh, tiếp tục bảo vệ Len Đao, rồi vận chuyển thương binh về đảo Sinh Tồn.
Khi tiếng súng tạm lặng ngày 14/3/1988, 64 cán bộ chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam đã nằm lại giữa Biển Đông. Họ ra đi khi còn rất trẻ, tay không vũ khí hạng nặng, nhưng lòng không một chút run sợ. Những người sống sót, người ở lại tiếp tục cống hiến xây dựng Quân chủng Hải quân, người trở về đời thường xây dựng quê hương, đều mang theo một điểm chung: niềm vinh dự tự hào về phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Hải quân" không sợ hy sinh, gian khổ, cống hiến máu xương giữ từng tấc đất, tấc biển của Tổ quốc.
