LỜI THỀ GIỮA NÚI ĐÁ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với những người lính từng chiến đấu ở Mặt trận Vị Xuyên, ký ức về đồng đội chưa bao giờ ngủ quên. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Kim là một trong những người như thế. Hơn 10 năm qua, anh dành phần lớn thời gian trở lại Hà Giang, tìm kiếm hài cốt đồng đội, kết nối thân nhân liệt sĩ và làm những việc có thể để tri ân những người đã nằm lại nơi biên cương.

Nguyễn Văn Kim nhập ngũ tháng 3/1984, là chiến sĩ truyền đạt của Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356. Những năm tháng chiến đấu tại Vị Xuyên đã để lại trong anh những ký ức không thể phai mờ, đặc biệt là ngày 12/7/1984 – thời điểm nhiều đồng đội của anh hy sinh.

Sau khi xuất ngũ năm 1987, Kim trở về cuộc sống đời thường. Anh lập gia đình, chăm lo cuộc sống riêng và tưởng rằng chiến tranh đã thực sự khép lại. Nhưng tháng 3/2012, một cuộc điện thoại từ người phụ nữ xa lạ đã khiến mọi ký ức ùa về.

Đó là chị Lưu Thị Lan, vợ liệt sĩ Nguyễn Hữu Thanh – Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3. Sau 28 năm không có tin tức về chồng, chị tìm cách liên lạc với những người đồng đội cũ của anh Thanh. Khi nghe giọng Nguyễn Văn Kim, chị bật khóc và nói rằng mình đã chờ giây phút ấy suốt 28 năm.

Cuộc điện thoại ấy đã mở ra một hành trình mới trong cuộc đời Kim. Anh cùng đồng đội đưa chị Lan trở lại Điểm cao 772, nơi anh Thanh hy sinh. Tại đây, họ lần theo những dấu vết của trận đánh năm xưa và tìm thấy một số vật dụng quen thuộc của người chỉ huy đã nằm lại giữa chiến trường.

Từ đó, Kim không chỉ tìm một người anh, một người chỉ huy, mà bắt đầu hành trình tìm lại nhiều đồng đội khác. Từ năm 2012 đến 2017, bất cứ khi nào có thông tin, anh lại lên đường. Có những chuyến kéo dài hàng tháng, có chuyến phải đi nhiều lần mới tìm thấy dấu tích.

Cuối năm 2020, anh cùng lực lượng quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Hà Giang tìm được 7 hài cốt chưa xác định được danh tính tại Điểm cao 772.

Nhưng với Nguyễn Văn Kim, tri ân đồng đội không chỉ là tìm hài cốt. Anh cùng các cựu chiến binh vận động xây dựng Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Điểm cao 468, góp phần lưu giữ ký ức về những người đã hy sinh. Anh cũng kiên trì đề nghị đặt tên đường theo tên những liệt sĩ, Anh hùng LLVTND của Mặt trận Vị Xuyên.

Ngày 9/12/2020, nguyện vọng ấy được thực hiện khi tỉnh Hà Giang đặt tên đường Lê Trần Mãn, Hoàng Hữu Chuyên và phố Nguyễn Viết Ninh.

Trên Đài tưởng niệm Điểm cao 468 có lời thề của những người lính năm xưa: “Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử.”

Chiến tranh đã kết thúc, nhưng lời thề ấy vẫn còn nguyên giá trị. Với Nguyễn Văn Kim, sống trong thời bình cũng là một cuộc chiến – cuộc chiến gìn giữ ký ức, tìm lại đồng đội và làm những điều có ích cho nhân dân.