Lời thề sông hát

LỜI THỀ SÔNG HÁT

Người đời sau hay nói Hai Bà Trưng là nữ vương, nhưng dân Mê Linh ngày ấy chỉ gọi là Hai Chị Em.

Sau khi dẹp được Tô Định, Trưng Trắc lên ngôi vua, em gái Trưng Nhị làm phó. Việc nước việc nhà, hai chị em đều bàn với nhau.

Có lần, một viên quan cũ của nhà Hán đến xin hàng, dâng lễ vật là gấm vóc vàng bạc và nói:

Hai Bà là đàn bà, việc cai trị cứ để cho đàn ông chúng tôi lo, Hai Bà chỉ cần hưởng phú quý là được.

Trưng Nhị tức giận định chém, nhưng Trưng Trắc ngăn lại. Bà đứng dậy, cởi chiếc áo gấm người kia dâng, khoác lên mình chiếc áo vải nâu của người dân Mê Linh rồi nói:

Ta mặc áo này quen rồi. Áo gấm của các ngươi, ta mặc không vừa. Nước của người Việt, phải để người Việt tự lo.

Ba năm trị vì, Hai Bà xóa bỏ luật hà khắc của nhà Hán, miễn thuế cho dân nghèo, tha cho những người lính Hán bị bắt làm phu.

Đến khi Mã Viện kéo quân sang, thế giặc quá mạnh. Hai Bà đem quân về giữ Cấm Khê. Trước trận cuối, Hai Bà đứng trên gò đất nhìn về Mê Linh, nơi có đền thờ cha ông.

Trưng Nhị hỏi chị:

Chị, nếu hôm nay ta thua thì sao?

Trưng Trắc đáp:

Thì sông núi này sẽ nhớ chúng ta đã từng đứng lên. Con cháu sau này muốn cúi đầu, cũng sẽ nhớ đến ngày hôm nay mà ngẩng lên.

Rồi hai chị em gieo mình xuống sông Hát Giang, nước sông đỏ ngầu phù sa ôm lấy hai người.

Dân gian không gọi đó là cái chết. Họ gọi là Hai Bà hóa.