Lời thề trên báng súng và khúc tráng ca "hóa đá bất tử" của tập thể chiến sĩ Vị Xuyên

"Lò vôi thế kỷ" nơi biên cương Tổ quốc Trong suốt thập niên 1980, khi cả nước đang sống trong hòa bình và bắt tay vào công cuộc kiến thiết, thì tại dải biên giới Vị Xuyên (Hà Giang), tiếng pháo vẫn rền vang không ngớt. Mặt trận Vị Xuyên khi ấy khốc liệt đến mức hàng triệu quả đạn pháo của địch cày xới, bạt đi cả những ngọn núi đá, cạo trắng những cánh rừng nguyên sinh. Những cao điểm như 468, 685, 1509... bị đạn pháo nung trắng như vôi, được những người lính gọi bằng cái tên đầy ám ảnh: "Lò vôi thế kỷ" hay "Thung lũng gọi hồn".

Tại chảo lửa ấy, hàng vạn thanh niên Việt Nam từ khắp mọi miền đất nước, đặc biệt là tập thể cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 356, đã gác lại tuổi thanh xuân để lên đường bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Bức tâm thư 9 chữ khắc trên báng súng Giữa sự khốc liệt vô cùng tận ấy, không có giấy bút để viết những lá thư dài gửi về hậu phương, người lính đã để lại những bức "tâm thư" theo một cách rất riêng. Đó là câu chuyện về Liệt sĩ Nguyễn Viết Ninh (quê Phú Thọ), Trung đội trưởng bộ binh thuộc Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356.

Trong trận chiến giành giật từng mỏm đá tại cao điểm 685 vào tháng 1/1985, Nguyễn Viết Ninh bị thương nặng nhiều lần nhưng kiên quyết không rời trận địa. Giữa hai làn đạn pháo, biết mình có thể sẽ hy sinh, anh đã dùng mũi dao nhọn khắc sâu 9 chữ lên báng khẩu súng AK của mình: "Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử".

Chỉ 9 chữ ngắn gọn nhưng lại mang sức nặng của ngàn lời thề. Đó là tâm thư, là lời trăng trối, là tuyên ngôn về lẽ sống của một người lính đã chấp nhận hòa máu thịt mình vào đá núi biên cương.

Lời thề sinh tử của cả một tập thể anh hùng Ngày 18/1/1985, Nguyễn Viết Ninh anh dũng hy sinh, nhưng khẩu súng mang bức tâm thư của anh không nằm lại. Khẩu súng ấy được tập thể đồng đội truyền tay nhau từ người này sang người khác, từ trận đánh này sang trận đánh khác.

Chín chữ khắc trên báng súng đã không còn là của riêng một cá nhân, mà nhanh chóng trở thành ngọn lửa soi đường, thành lời thề sinh tử của toàn bộ tập thể chiến sĩ Sư đoàn 356 và các đơn vị tham chiến tại Vị Xuyên. Những người lính trẻ năm ấy đã ôm súng, bám chặt lấy từng kẽ đá, hốc cây, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, đến giọt máu cuối cùng. Rất nhiều người trong số họ đã mãi mãi nằm lại, thân xác hóa vào đá núi, trở thành những "cột mốc sống" trấn giữ biên cương.

Di sản để lại cho mai sau Hơn 40 năm đã trôi qua, khẩu súng mang 9 chữ thề năm xưa hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, trở thành một bảo vật quốc gia về mặt tinh thần. Khúc tráng ca Vị Xuyên và lời thề "hóa đá bất tử" của tập thể chiến sĩ mặt trận phía Bắc là bài học lịch sử vô giá. Câu chuyện ấy nhắc nhở thế hệ thanh niên, đoàn viên hôm nay rằng: Hòa bình, độc lập đang có không chỉ được đổi bằng máu ở những chiến trường quen thuộc, mà còn được đánh đổi bằng thanh xuân của những người lính "hóa đá" nơi tuyến đầu biên giới.